Umre Nasıl Yapılır? Sırasıyla İhram, Tavaf, Sa’y ve Tıraş

Özet bilgiler

Farzları

İhram (şart) ve tavaf (rükün)

Vacipleri

Sa’y ve tıraş

Tavaf

7 şavt

Sa’y

7 şavt — Safa’dan başlar, Merve’de biter

Tıraşta vacip miktar

Başın en az dörtte biri

Zamanı

Belirli bir zamana bağlı değil

Nerede ihrama girilir?

Mikat sınırında veya Hill bölgesinde

Umre nedir?

Umre, belirli bir zamana bağlı olmaksızın ihrama girerek Kâbe’yi tavaf etmek, Safa ile Merve tepeleri arasında sa’y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmakla yerine getirilen bir ibadettir.

Hacdan farkı, belirli bir zaman diliminde yapılma şartının bulunmamasıdır. Hac yılda bir kez ve belirli günlerde eda edilirken umre yılın her günü yapılabilir. Ayrıca umrede Arafat vakfesi, Müzdelife ve Mina gibi menasik bulunmaz.

Umrenin farzı ikidir: ihram ve tavaf. Bunlardan ihram şart, tavaf ise rükündür. Vacipleri ise sa’y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmaktır.

Umrenin yapılışı — sırasıyla

1. 1

   Mikatta ihrama girin

   Mikat sınırına varmadan gusledin veya abdest alın. Erkekler dikişsiz iki parça beyaz örtüye bürünür; kadınlar tesettüre uygun günlük kıyafetleriyle ihrama girer. İki rekât ihram namazı kılınır.

2. 2

   Niyet edin ve telbiye getirin

   "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle" diye niyet edilir. Ardından telbiye getirilir: "Lebbeyk Allahümme lebbeyk…" Telbiye, tavafa başlayana kadar sık sık tekrarlanır.

3. 3

   Kâbe’yi tavaf edin

   Mescid-i Haram’a girip Hacerü’l-Esved hizasından başlayarak Kâbe’nin etrafında yedi şavt dönülür. Her şavt Hacerü’l-Esved hizasında başlar ve orada biter. Tavaf boyunca dua edilir.

4. 4

   Tavaf namazı kılın

   Tavaf tamamlandıktan sonra, mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır. Kalabalık sebebiyle orada yer bulunamazsa mescidin uygun bir yerinde kılınabilir.

5. 5

   Zemzem için ve Safa’ya geçin

   Tavaf namazının ardından zemzem içilir ve sa’y için Safa tepesine gidilir.

6. 6

   Safa ile Merve arasında sa’y yapın

   Sa’y Safa’dan başlar ve Merve’de biter; toplam yedi şavttır. Safa’dan Merve’ye gidiş bir şavt, Merve’den Safa’ya dönüş ikinci şavt sayılır. Yedinci şavt Merve’de tamamlanır.

7. 7

   Tıraş olup ihramdan çıkın

   Erkekler saçlarını tıraş eder veya kısaltır; kadınlar kapalı bir ortamda saçlarının ucundan parmak ucu kadar keser. Tıraşta vacip olan miktar, başın en az dörtte biridir. Bununla ihramdan çıkılır ve ihram yasakları sona erer.

Mikat nedir, nerede ihrama girilir?

Mikat, Mekke’ye ibadet niyetiyle gelenlerin ihramsız geçemeyeceği sınır noktalarıdır. Bu sınırlar Peygamber Efendimiz tarafından belirlenmiştir ve yöne göre farklılık gösterir.

Uçakla gelen misafirler için ihrama girme noktası, uçuş rotasına göre değişir. Türkiye’den gelen kafilelerde ihrama genellikle otelde veya uçakta, mikat hizasına gelmeden önce girilir. Kafile görevliniz bu anı önceden duyurur.

Mekke içinde bulunan bir kişi umre yapmak isterse, Harem bölgesi dışına — Hill bölgesine — çıkarak ihrama girer. Bu sebeple Mekke’de ikinci bir umre yapmak isteyenler genellikle Ten’im (Mescid-i Âişe) bölgesine giderler.

Tavaf hakkında bilinmesi gerekenler

• Tavaf, Kâbe sol tarafınızda kalacak şekilde yapılır.
• Her şavt Hacerü’l-Esved hizasında başlar ve orada tamamlanır; yedi şavt bir tavaftır.
• Hacerü’l-Esved’i öpmek veya elle selamlamak sünnettir; kalabalıkta izdihama yol açmadan uzaktan el işaretiyle selamlamak yeterlidir.
• Tavaf esnasında abdestli olmak şarttır. Abdest bozulursa tavafa ara verilir, abdest alınıp kaldığı yerden devam edilir.
• Şavt sayısını şaşırmamak için parmak, tesbih veya sayaç kullanmak yaygın ve pratik bir yöntemdir.
• Tavaf üst katlarda da yapılabilir; kalabalık dönemlerde veya yürüme güçlüğü olanlar için üst katlar daha rahattır.

Sa’y hakkında bilinmesi gerekenler

• Sa’y, tavaf ve tavaf namazından sonra yapılır.
• Safa’dan başlanır, Merve’de bitirilir; toplam yedi şavttır.
• Yeşil ışıklarla işaretli bölümde erkeklerin hızlı yürümesi (hervele) sünnettir; kadınlar normal yürür.
• Sa’y sırasında abdestli olmak şart değildir, ancak abdestli olmak müstehaptır.
• Sa’y alanında da tekerlekli sandalye hizmeti bulunur.

Tıraş ve ihramdan çıkış

Umrenin son aşaması tıraştır. Erkekler saçlarını tamamen tıraş edebilir veya kısaltabilir; tamamen tıraş etmek daha faziletli kabul edilir. Vacip olan asgari miktar, başın en az dörtte birinin tıraş edilmesi veya kısaltılmasıdır.

Kadınlar saçlarını tıraş etmez. Saçlarının ucundan parmak ucu kadar kesmeleri yeterlidir ve bu işlem kapalı bir ortamda yapılır.

Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanmış olur. Tıraş olmadan ihram yasaklarının kalktığı zannedilerek yapılan davranışlar ihlal sayılır.

Umre ile hac arasındaki farklar

Umre ve hac sık karıştırılır; ikisi de Kâbe merkezli ibadetler olsa da kapsamları ve şartları farklıdır.

Zaman bakımından: Hac yılda bir kez, Zilhicce ayının belirli günlerinde eda edilir. Umre ise belirli bir zamana bağlı değildir, yılın her günü yapılabilir.

Menasik bakımından: Hacda Arafat vakfesi, Müzdelife vakfesi, şeytan taşlama ve kurban gibi menasik bulunur. Umrede bunların hiçbiri yoktur; umre ihram, tavaf, sa’y ve tıraştan ibarettir.

Hüküm bakımından: Hac, şartlarını taşıyan Müslümana ömürde bir kez farzdır. Umrenin hükmü konusunda mezhepler arasında farklı görüşler bulunur; Hanefî mezhebinde sünnet-i müekkede kabul edilir.

Süre bakımından: Hac organizasyonları genellikle otuz günü aşar. Umre programları ise çoğunlukla sekiz ile on dört gün arasında değişir.

Umre programı kaç gün sürer?

Umre menasikinin kendisi birkaç saat içinde tamamlanabilir. Program süresini belirleyen şey ibadetin kendisi değil, Mekke ve Medine’de geçirilen gün sayısıdır.

Yaygın program süreleri sekiz, on ve on dört gündür. Sekiz günlük programlarda yol süresi çıkarıldığında kutsal topraklarda geçen zaman kısalır; ilk kez gidenler için on dört günlük programlar genellikle daha rahat bir tempo sunar.

Medine’de kaç gece kalınacağı ayrıca önemlidir. Ravza ziyareti için randevu bulma ihtimali, Medine’deki kalış süresiyle doğru orantılı olarak artar.

Otelin Harem’e mesafesi de günlük programı doğrudan etkiler. Yürüme mesafesindeki bir otel, günde birkaç kez mescide gidip gelmeyi mümkün kılar.

Sık yapılan hatalar

• Mikat sınırını ihramsız geçmek.
• Tavaf şavtlarını yanlış saymak — sayaç kullanmak bu riski ortadan kaldırır.
• Tavafta abdestin bozulduğunu fark etmeyip devam etmek.
• Sa’yi Merve’den başlatmak — sa’y Safa’dan başlar.
• Sa’y tamamlanmadan tıraş olmak.
• Tıraşta dörtte birlik asgari miktara dikkat etmemek.
• Kalabalıkta Hacerü’l-Esved’e ulaşmak için başkalarını rahatsız etmek — izdiham oluşturmak, sünnet olan bir davranış için caiz görülmez.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

• Diyanet İşleri Başkanlığı — Din İşleri Yüksek Kurulu
• Diyanet İşleri Başkanlığı — Kur’an-ı Kerim ve Meali
• TDV İslâm Ansiklopedisi — Umre maddesi
• TDV İslâm Ansiklopedisi — İhram maddesi