Tâif Gezilecek Yerler: Tarihi, İbn Abbas Mescidi ve Mikat
Son güncelleme:
Kısa cevap
Tâif, Mekke’nin yaklaşık 88 km doğusunda, deniz seviyesinden yaklaşık 1700 m yükseklikte kurulmuş, yazın serin geçen bir şehirdir. Hz. Peygamber 620 yılında İslam’ı anlatmak için Tâif’e gitmiş, şehir halkı tarafından taşlanarak geri çevrilmiştir. Şehrin en bilinen ziyaret yeri, sahabi Abdullah b. Abbas’ın adını taşıyan mesciddir. Mekke yolu üzerindeki Karnülmenâzil (Karnü’l-Menâzil), doğudan gelenlerin mikatıdır. Tâif ziyaretinin umre programında olup olmadığı tur programında belirtilir.
Özet bilgiler
- Konum
- Mekke’nin yaklaşık 88 km doğusu
- Rakım
- Deniz seviyesinden yaklaşık 1700 m
- İklim
- Yazın mutedil; kışın Hicaz’ın en soğuk yerleşimi
- Tâif yolculuğu
- Peygamberliğin 10. yılı, 620; yanında Zeyd b. Hârise
- Öne çıkan mescit
- Abdullah b. Abbas Mescidi
- Mikat
- Karnülmenâzil (bugün Seylülkebîr), Mekke’ye yaklaşık 94 km
- Umre programında
- Tur programında belirtilir
“(Ey Muhammed!) Seni ancak âlemlere rahmet olarak gönderdik.”
Tâif’te taşlanan Hz. Peygamber’in, kendisine eziyet edenler için beddua yerine hidayet dilemesi, bu ayetin hayattaki karşılığının en çarpıcı örneklerinden biridir.
“Hz. Peygamber, Tâif dönüşünde kendisine gelen dağlar meleğine şöyle cevap verdi: "Hayır, ben Allah’ın onların soyundan, yalnız Allah’a ibadet eden ve O’na hiçbir şeyi ortak koşmayan kimseler çıkarmasını umarım."”
Hz. Âişe’nin "Uhud’dan daha ağır bir gün yaşadın mı?" sorusu üzerine Hz. Peygamber, Tâif’ten dönüşünü anlatmıştır. Hadis, onun karşılaştığı en ağır günlerden birinde bile merhameti seçtiğini gösterir.
Tâif nerede, nasıl bir şehir?
Tâif, Mekke’nin yaklaşık 88 km doğusunda, dağlık bir yaylada kurulmuştur. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre şehir deniz seviyesinden yaklaşık 1700 m yüksekliktedir.
Bu yükseklik, Tâif’e Mekke’den çok farklı bir iklim kazandırır. Yazın havası mutedil olduğu için tarih boyunca Mekke eşrafının sayfiye şehri olmuştur; kış aylarında ise Hicaz’ın en soğuk yerleşim yeridir.
Bölge eskiden beri bağ ve bahçeleriyle tanınır. TDV kaynaklarında üzüm, kuru üzüm, zeytinyağı ve bal üretimi öne çıkarılır; şehir günümüzde gül bahçeleriyle de bilinir.
| Özellik | Mekke | Tâif |
|---|---|---|
| Rakım | Alçak vadi | Yaklaşık 1700 m |
| Yaz iklimi | Çok sıcak | Mutedil, serin akşamlar |
| Kış iklimi | Ilık | Soğuk; Hicaz’ın en soğuk yerleşimi |
| Mekke’ye uzaklık | — | Yaklaşık 88 km |
| Umre menasiki | Burada yapılır | Yapılmaz; ziyaret tarihîdir |
Hz. Peygamber’in Tâif yolculuğu
Peygamberliğin onuncu yılı, Hz. Peygamber için çok ağır geçti. Kendisini koruyan amcası Ebû Tâlib ve eşi Hz. Hatice aynı yıl vefat etti; bu yüzden o yıl "hüzün yılı" olarak anılır. Hz. Hatice’nin kabri bugün Cennetü’l-Mualla mezarlığındadır.
Mekke’de baskıların arttığı bu dönemde Hz. Peygamber, TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Şevval ayında (Mayıs–Haziran 620) Zeyd b. Hârise ile birlikte Tâif’e gitti ve şehrin hâkimi olan Sakîf kabilesini İslam’a davet etti.
Tâifliler daveti reddetti ve Hz. Peygamber’i taşlatarak şehirden çıkardı. Buhârî ve Müslim’de yer alan rivayete göre Hz. Peygamber dönüş yolunda, kavmini cezalandırma imkânı kendisine sunulduğunda bunu kabul etmemiş, onların soyundan Allah’a iman eden kimselerin çıkmasını dilemiştir.
Bu yolculuk, sabır ve merhametin örneği olarak siyer kitaplarının en etkileyici bölümlerinden biridir. Tâif’i ziyaret edenler için şehrin asıl anlamı da bu hatıradır.
Tâif’in Müslüman oluşu ve sonraki tarih
Tâif, İslam öncesinde Lât putunun kutsal mekânıydı. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Huneyn Gazvesi’nden sonra, hicretin 8. yılında (630) şehir yaklaşık bir ay kuşatıldı; kuşatma Zilkade ayının başında kaldırıldı.
Hicretin 9. yılında (630) Ramazan ayında Sakîf kabilesinden bir heyet Medine’ye gelerek İslam’ı kabul etti. Hz. Peygamber, Osman b. Ebü’l-Âs’ı Tâif’e vali tayin etti; Lât’ın bulunduğu yerde bir mescit inşa edildi.
Tâif, 1517’den sonra Osmanlı idaresine girdi ve yönetimi Mekke şeriflerine bırakıldı. 19. yüzyılda şehir yine bir sayfiye ve idari merkez olarak önemini korudu.
Abdullah b. Abbas Mescidi
Tâif’in en bilinen ziyaret yeri, Hz. Peygamber’in amcasının oğlu ve Kur’an tefsirindeki derin bilgisiyle tanınan sahabi Abdullah b. Abbas’ın adını taşıyan mesciddir.
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Abdullah b. Abbas Tâif’te vefat etmiş, cenaze namazını Muhammed b. Hanefiyye kıldırmış ve Tâif Kuşatması’nda şehit olanların kabirlerinin bulunduğu yere defnedilmiştir. Mescidü İbn Abbas daha sonra bu yerde inşa edilmiştir.
Abdullah b. Abbas, Kur’an’ı anlama ve yorumlamadaki derinliği sebebiyle sonraki nesillerce "tercümânü’l-Kur’ân" unvanıyla anılmıştır. Bu yüzden mescit, Tâif’e gelen ziyaretçilerin en çok uğradığı yerdir.
Ziyaretçiler mescitte vakit namazı kılabilir. Kabir bölümüne erişim Suudi yetkililerince düzenlenir ve kapalı olabilir; ziyaret, kabir ziyareti adabıyla selam ve dua ile sınırlı tutulmalıdır.
Karnülmenâzil mikatı
Karnülmenâzil (Karnü’l-Menâzil), Hz. Peygamber’in belirlediği mikatlardan biridir ve Necid yönünden, yani doğudan gelenler içindir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre bugün Seylülkebîr adıyla bilinen büyük bir köydür ve Mekke’ye yaklaşık 94 km uzaklıktadır.
Tâif–Mekke yolu üzerindeki Vâdîmuhrim de aynı mikat bölgesinde yer alır; yolun yapılmasından sonra bu yönden gelen pek çok kişi ihrama burada girmeye başlamıştır.
Türkiye’den gelen umreciler için bu mikat genellikle söz konusu değildir; onların ihram noktası uçuş güzergâhına göre belirlenir. Ayrıntılar için mikat nedir rehberine bakın.
Tâif yolculuğundan alınacak dersler
Tâif’i ziyaret eden bir umreci için şehrin asıl anlamı, binalarından çok burada yaşanan olaydadır. Hz. Peygamber en zor günlerinden birinde bile davetinden vazgeçmemiş, kendisine eziyet edenler için hidayet dilemiştir.
Bu tavrın sonucu da tarihte görülür: kendisini taşlayarak şehirden çıkaran Sakîf kabilesi birkaç yıl sonra heyet göndererek İslam’ı kabul etmiştir. Sabır, merhamet ve ümidi kesmemek, Tâif hatırasının bugüne taşıdığı mesajdır.
Kafile hocaları Tâif ziyaretlerinde genellikle bu olayı anlatır. Ziyareti, bu mesajı düşünerek ve gösterişten uzak bir şekilde yapmak, onu sıradan bir şehir gezisinden ayırır.
Umre programında Tâif var mı?
Tâif, Mekke’deki şehir turunun aksine her umre programında yer almaz. Altınyol Turizm programlarında Tâif ziyareti olup olmadığı tur programında belirtilir; rezervasyon öncesi acentenizden teyit edin.
Umre vizesiyle Suudi Arabistan içinde seyahat etmek mümkündür; bu konuda umre vizesi nasıl alınır rehberinde bilgi bulabilirsiniz. Ancak kafile programının dışına çıkmadan önce mutlaka kafile görevlinize haber verin.
Mekke ile Tâif arasındaki yol dağlık ve virajlıdır; yolculuk trafiğe göre yaklaşık iki saati bulabilir. Bu nedenle Tâif ziyareti genellikle tam güne yakın bir zaman ister ve Harem’deki vakit namazlarından bazılarının kaçırılmasına yol açabilir. Programınızın süresini değerlendirmek için umre kaç gün sürer rehberine bakabilirsiniz.
Tâif’e giderken pratik öneriler
- Tâif, Mekke’den belirgin şekilde serindir; özellikle kış aylarında yanınıza hırka veya mont alın. Mevsimlik sıcaklıklar için Mekke ve Medine hava durumu rehberine de bakın.
- Virajlı dağ yolunda araç tutmasına yatkınsanız yola hafif bir öğünle çıkın ve gerekirse doktorunuza danışarak önlem alın.
- Pasaportunuzu veya kimlik belgenizi yanınızda taşıyın; yol üzerinde kontrol noktaları bulunabilir.
- Gül ürünleri ve meyve gibi yerel ürünleri alırken fiyatı önceden netleştirin.
- Kafile dışında gidecekseniz yalnız gitmeyin; güvenilir bir ulaşım aracı kullanın ve dönüş saatinizi kafile görevlinize bildirin.
- Şehir dışına çıkarken uyulması gereken genel kurallar için Suudi Arabistan kuralları rehberine göz atın.
Sıkça sorulan sorular
Tâif Mekke’ye kaç km?
Tâif, Mekke’nin yaklaşık 88 km doğusundadır. Yol dağlık ve virajlı olduğu için yolculuk trafiğe göre yaklaşık iki saati bulabilir.
Hz. Peygamber Tâif’e ne zaman gitti?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre peygamberliğin onuncu yılının Şevval ayında, yani Mayıs–Haziran 620’de, Zeyd b. Hârise ile birlikte gitmiştir.
Umre turlarında Tâif ziyareti var mı?
Her programda yer almaz. Tâif ziyaretinin programa dahil olup olmadığı tur programında belirtilir; rezervasyon öncesi acentenizden teyit edin.
Abdullah b. Abbas’ın kabri nerede?
Abdullah b. Abbas Tâif’te vefat etmiş ve Tâif Kuşatması şehitlerinin kabirlerinin bulunduğu yere defnedilmiştir. Bu yerde onun adını taşıyan Mescidü İbn Abbas inşa edilmiştir.
Karnülmenâzil kimlerin mikatıdır?
Necid yönünden, yani doğudan Mekke’ye gelenlerin mikatıdır. Bugün Seylülkebîr olarak bilinir ve Mekke’ye yaklaşık 94 km uzaklıktadır.
Tâif’ten Mekke’ye dönerken ihrama girmek gerekir mi?
Tâif mikat sınırının dışında kalır. Dönüşte ihram gerekip gerekmediğini yola çıkmadan kafile hocanıza veya Diyanet İşleri Başkanlığı’na sorun.
Tâif’in havası nasıldır?
Tâif yaklaşık 1700 m rakımda olduğu için yazın mutedil, kışın ise soğuktur. Tarih boyunca Mekke halkının sayfiye şehri olmuştur.
Tâif ziyareti umrenin parçası mı?
Hayır. Umre menasiki Mekke’de tamamlanır. Tâif ziyareti tarihî bir ziyarettir ve umreye bir şey eklemez.
Sakîf kabilesi ne zaman Müslüman oldu?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Sakîf kabilesi, hicretin 9. yılında (630) Ramazan ayında Medine’ye bir heyet göndererek İslam’ı kabul etmiştir.
Kaynaklar
İlgili turlar
Programları ve fiyatları inceleyin
Kalkış tarihlerine ve oda tipine göre güncel fiyatlar tur sayfalarında yer alır.