Mikat Nedir? Beş Mikat Yeri ve Uçakta İhrama Girmek

Son güncelleme:

Kısa cevap

Mikat, hac veya umre için Mekke’ye gelenlerin ihramsız geçemeyeceği sınır noktalarıdır; beş tanedir: Zülhuleyfe, Cuhfe, Karnülmenâzil, Yelemlem ve Zâtüırk. Türkiye’den uçakla doğrudan Cidde’ye gidenler, Diyanet’e göre Cuhfe (Rabiğ) hizasını geçmeden, yani uçakta ya da daha önce ihrama girmelidir; Cidde mikat içinde kaldığı için orada ihrama girilmez. Önce Medine’ye gidenler, Mekke’ye geçerken Zülhuleyfe’de ihrama girer. Mikatı ihramsız geçen kişi geri dönüp ihrama girmezse Hanefîlere göre ceza olarak bir küçükbaş hayvan (dem) keser.

Özet bilgiler

Mikat sayısı
5 mekânî mikat
Medine yönü
Zülhuleyfe (Âbâr-ı Ali)
Türkiye ve batı yönü
Cuhfe — bugün Rabiğ
Cidde
Mikat içinde; âfâkîler orada ihrama girmez
Uçakla gelenler
Mikat hizası geçilmeden ihrama girilir
İhramsız geçip dönmezse
Hanefîlere göre dem (küçükbaş kurban)
Umrenin zamanı
Yılın tamamı
Ayet-i Kerîme
“Haccı da, umreyi de Allah için tamamlayın.”
— Bakara suresi, 196. ayet (Diyanet İşleri Başkanlığı meali, ayetin bir bölümü)

Umreyi tamamlamak, onu baştan sona kurallarına uygun yapmayı da kapsar. Mikatta ihrama girmek bu bütünün ilk adımıdır.

Hadîs-i Şerîf
“Umre, diğer umreye kadar (arada işlenen küçük günahlara) kefarettir. Mebrûr haccın karşılığı ise cennetten başkası değildir.”
— Buhârî, Umre 1; Müslim, Hac 437

Mebrûr ibadet, usulüne uygun eda edilen ibadettir. Mikat kuralına uymak, umrenin daha ilk adımda doğru başlamasını sağlar.

Mikat nedir?

Mikat, Arapçada "belirlenmiş vakit veya yer" anlamına gelir. Hac ve umre terminolojisinde iki anlamı vardır: zamanla ilgili mikat ve yerle ilgili mikat.

Zamanla ilgili mikat, ibadetin yapılabileceği dönemdir. Umre için bu dönem yılın tamamıdır; hac için ise şevval, zilkade ve zilhiccenin ilk on günüdür.

Yerle ilgili mikat, Mekke’ye hac veya umre için gelenlerin ihramsız geçemeyeceği sınır noktalarıdır. Bu sayfada "mikat" denildiğinde bu ikinci anlam kastedilir.

Mikat sınırlarının dışında yaşayanlara âfâkî denir. Türkiye’den giden her umre misafiri âfâkîdir ve Mekke’ye girmeden önce mikatta veya mikat hizasında ihrama girmek zorundadır.

Beş mikat yeri

Mikat yerleri, Mekke’ye farklı yönlerden gelenler için ayrı ayrı belirlenmiştir. TDV İslâm Ansiklopedisi’nde de belirtildiği gibi yeni yollar nedeniyle mesafeler kaynaklara göre farklı verilir; aşağıdaki değerler yaklaşık olarak anlaşılmalıdır.

MikatBugünkü adıKimler içinMekke’ye uzaklık
ZülhuleyfeÂbâr-ı AliMedine yönünden gelenlerEn uzak mikat; Mescid-i Nebevî’ye yaklaşık 11 km
CuhfeRabiğTürkiye, Suriye, Ürdün, Mısır ve batıdan gelenlerYaklaşık 186 km
KarnülmenâzilSeylülkebîrNecid, Körfez ülkeleri ve doğudan gelenlerYaklaşık 94 km
YelemlemYelemlemYemen ve güneyden gelenlerYaklaşık 54 km
ZâtüırkDarîbeIrak yönünden gelenlerKaynaklarda farklı verilir

Mikat sınırının içinde kalanlar: Hill ve Harem

Mikat sınırı ile Harem bölgesi arasındaki alana Hill denir. Hill’de oturanlar hac ve umre için bulundukları yerden ihrama girer.

Harem bölgesinde, yani Mekke’de bulunanlar umre için Hill bölgesine çıkarak ihrama girer. Mekke’de iken ikinci bir umre yapmak isteyen misafirler bu yüzden genellikle Ten’îm’deki Hz. Âişe Camii’ne giderek ihrama girer.

Cidde de Hill bölgesindedir. Bu bilgi, Türkiye’den gelenlerin ihram zamanını belirleyen en önemli ayrıntıdır.

Türkiye’den uçakla gidenler ne zaman ihrama girer?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Cidde, âlimlerin çoğunluğuna göre mikat içinde (Hill’de) kalır. Bu nedenle âfâkîler Cidde’de ihrama giremez. Kuzey ve batı yönünden, deniz veya hava yoluyla gelenler Cuhfe hizasını geçmeden ihrama girmelidir.

Uçak mikat hizasını çok kısa sürede geçer ve bu noktada beklemez. Bu yüzden Türkiye’den doğrudan Cidde’ye uçan misafirler ihram örtüsünü İstanbul’da, havalimanında veya evde giyer; niyet ve telbiyeyi ise uçakta, mikat hizasına yaklaşıldığında yapar.

Uçuşun Medine’ye olduğu programlarda durum farklıdır. Medine mikat sınırlarının dışında kaldığı için yolda ihrama girmek gerekmez; ihrama Medine’den Mekke’ye geçerken Zülhuleyfe’de girilir.

Uçakta ihrama girmek — adım adım

  1. Evde veya havalimanında hazırlanın

    Gusledin ya da abdest alın; tırnak, koltuk altı ve kasık temizliğini yapın. Erkekler ihram örtüsünü giyer, kadınlar tesettüre uygun kıyafetleriyle hazırlanır. Bu aşamada henüz ihrama girilmiş olmaz; yalnız kıyafet giyilmiştir.

  2. Mümkünse iki rekât namaz kılın

    Havalimanında kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılınır. Bu namaz sünnettir; imkân yoksa terk edilebilir.

  3. Anonsu takip edin

    Kafile görevlisi veya kabin ekibi, mikat hizasına yaklaşıldığını uçuş sırasında duyurur. Bu anı kaçırmamak için uyumadan önce görevlinize haber verin.

  4. Niyet edin

    Mikat hizası geçilmeden "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle" diye niyet edin. Niyet kalple yapılır, dille söylenmesi müstehaptır.

  5. Telbiye getirin

    Niyetin ardından telbiye getirilir. Niyet ve telbiye ile ihrama girilmiş olur ve ihram yasakları bu andan itibaren başlar.

  6. Telbiyeye devam edin

    İniş, pasaport işlemleri ve Mekke yolculuğu boyunca telbiye sık sık tekrarlanır; umrede tavafa başlanana kadar devam eder.

Medine’den Mekke’ye geçerken Zülhuleyfe

Programı Medine ile başlayan kafileler, Mekke’ye geçiş gününde Medine’ye yaklaşık 11 km uzaklıktaki Zülhuleyfe’de mola verir. Burada bulunan mescitte gusül veya abdest alınır, ihram giyilir, namaz kılınır, niyet edilip telbiye getirilir.

Zülhuleyfe, Mekke’ye en uzak mikat yeridir. Mescidin bulunduğu alan kalabalık olabilir; ihram örtüsünü otelde giyip niyeti mikatta yapmak zaman kazandırır.

Hızlı trenle Medine’den Mekke’ye geçen misafirler de mikat sınırını ihramlı geçmek zorundadır. Bu durumda ihram örtüsü Medine’deki otelde giyilir; niyet ve telbiyenin ne zaman yapılacağını kafile görevliniz yolculuk öncesinde açıkça bildirir. En güvenli yol, niyeti tren hareket etmeden önce yapmaktır.

Mikatı ihramsız geçmenin hükmü

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre mikattan ihramsız geçmek caiz değildir. Hanefîlere göre Harem bölgesine giren herkes, amacı ne olursa olsun mikattan ihramlı geçmelidir. Şâfiîlere göre ise bu yükümlülük hac veya umre amacıyla gelenler içindir.

Mikatı ihramsız geçen kişi, hac veya umrenin menasikinden birine başlamadan önce geri dönüp âfâkîler için belirlenmiş bir mikattan ihrama girerse ceza gerekmez.

Geri dönmezse Hanefîlere göre bulunduğu yerden ihrama girer ve ceza olarak bir koyun veya keçi keser. Buna ceza hedyi (dem) denir; Harem sınırları içinde kesilmesi şarttır.

Sık yapılan hatalar

  • Cidde’de ihrama girmeyi planlamak — Diyanet’e göre Türkiye’den gelenler Cidde’ye ihramlı varmalıdır.
  • İhram örtüsünü valize koymak — uçakta veya mikat molasında ulaşılamaz hâle gelir.
  • Örtüyü giymeyi ihrama girmek sanmak — ihram niyet ve telbiye ile başlar.
  • Niyetten önce yapılması gereken tırnak ve vücut temizliğini unutmak.
  • Uçakta uyuyup mikat anonsunu kaçırmak.
  • Medine’den Mekke’ye geçiş gününde ihram hazırlığını son dakikaya bırakmak.

Sıkça sorulan sorular

Cidde mikat mıdır?

Hayır. Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Cidde, âlimlerin çoğunluğuna göre mikat içinde kalır. Bu nedenle Türkiye’den gelenler Cidde’de ihrama giremez; Cuhfe hizasını geçmeden ihrama girmelidir.

Türkiye’den gidenlerin mikatı neresidir?

Doğrudan Cidde’ye uçanlar için mikat, Cuhfe (Rabiğ) hizasıdır ve ihrama uçakta bu hiza geçilmeden girilir. Önce Medine’ye gidenler ise Mekke’ye geçerken Zülhuleyfe’de ihrama girer.

İhram örtüsünü İstanbul’da giyip niyeti uçakta yapabilir miyim?

Evet, en yaygın uygulama budur. Örtü havalimanında veya evde giyilir, niyet ve telbiye uçakta mikat hizasına yaklaşıldığında yapılır. İhram yasakları niyet ve telbiye ile başlar.

Mikatı ihramsız geçersem ne olur?

Menasikten birine başlamadan geri dönüp bir mikattan ihrama girerseniz ceza gerekmez. Geri dönmezseniz Hanefîlere göre bulunduğunuz yerden ihrama girer ve Harem’de bir küçükbaş hayvan (dem) kesersiniz.

Mikattan önce ihrama girmek olur mu?

Evet. Mikat, ihramsız geçilemeyecek son sınırdır; daha önce ihrama girmek caizdir. Bu durumda ihram yasaklarına niyet anından itibaren uyulur.

Kadınlar da mikatta ihrama girmek zorunda mı?

Evet. Mikat kuralı kadın ve erkek herkes için geçerlidir. Kadınlar ayrı bir ihram kıyafeti giymez; tesettüre uygun kıyafetleriyle mikat geçilmeden niyet edip telbiye getirerek ihrama girer. Âdetli kadın da ihrama girebilir.

Mekke’de iken ikinci umre için nereden ihrama girilir?

Mekke’de bulunanlar umre için Harem sınırının dışına, Hill bölgesine çıkarak ihrama girer. Uygulamada en çok tercih edilen yer Ten’îm’deki Hz. Âişe Camii’dir.

Medine’den hızlı trenle gidersem ihrama nerede girerim?

Trenle geçerken de mikat sınırı ihramlı geçilmelidir. İhram örtüsü Medine’deki otelde giyilir; niyeti tren hareket etmeden önce yapmak en güvenli yoldur. Kafile görevliniz uygulamayı yolculuk öncesinde duyurur.

Kaynaklar

İlgili turlar

Programları ve fiyatları inceleyin

Kalkış tarihlerine ve oda tipine göre güncel fiyatlar tur sayfalarında yer alır.

İlgili rehberler

İhram Kuralları ve Yasakları: Erkek ve Kadın İçin Tam Listeİhram, umre veya hacca niyet ederek belirli davranışları kendine haram kılma hâlidir. Erkekler dikişsiz iki parça beyaz örtüye bürünür; kadınlar tesettüre uygun günlük kıyafetleriyle ihrama girer ancak eldiven ve yüz peçesi takamaz. İhramlıyken koku sürmek, tıraş olmak, tırnak kesmek, avlanmak, nikâh kıymak ve cinsel ilişki yasaktır. Yasakların ihlali duruma göre sadaka, kurban (dem) veya ibadetin bozulması sonucunu doğurur.Umre Kıyafetleri: Erkek İhramı, Kadın Kıyafeti ve İhram Dışı GünlerErkekler ihramlıyken iki parça dikişsiz örtü giyer: bele sarılan izar ve omuzlara alınan rida; topuğu ve ayak üstündeki kemiği açık bırakan terlik veya sandalet kullanılır. Kadınlar için ayrı bir ihram kıyafeti yoktur; yüz ve eller açık kalmak üzere tesettüre uygun, istedikleri renkte günlük kıyafetlerini giyerler. İhramdan çıktıktan sonraki günlerde herkes mescit adabına uygun, rahat ve terletmeyen kıyafetlerle dolaşır. Erkeklerin en az iki takım ihram götürmesi pratik açıdan gereklidir.Telbiye Nedir? Okunuşu, Anlamı ve Ne Zaman SöylenirTelbiye, ihrama girerken ve ihram süresince söylenen “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek” sözleridir; anlamı “Buyur Allah’ım, buyur! Buyur, senin ortağın yoktur, buyur! Hamd de nimet de mülk de senindir; senin ortağın yoktur” demektir. Hanefî mezhebine göre niyet ile birlikte telbiye ihramın rüknüdür; ihrama girerken en az bir kez söylenir, sonrasında tekrarlamak sünnettir. Umrede telbiye, tavafa başlarken Hacerülesved selamlanınca kesilir. Erkekler sesli, kadınlar ise kendileri duyacak kadar alçak sesle okur.Umre Niyeti Nasıl Edilir? Niyet Cümlesi, Telbiye ve İhram NamazıUmre niyeti kalben yapılır; niyetin dille söylenmesi ise evlâdır. Dille niyet için "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle" denir. Niyetin hemen ardından telbiye getirilir; Hanefî mezhebine göre niyet ile telbiye birlikte ihramın rüknüdür ve kişi bu ikisiyle ihrama girmiş olur. Niyetten önce, kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılmak sünnettir.Mekke – Medine Arası Kaç Km, Kaç Saat? Mesafe, Otobüs ve Hızlı TrenMekke ile Medine arası karayolu mesafesi yaklaşık 450 kilometredir. Otobüsle yolculuk molalarla birlikte ortalama 5–7 saat sürer. 2018’de hizmete giren Haramain hızlı treni aynı mesafeyi yaklaşık 2–2,5 saatte kat eder. Altınyol Turizm umre programlarında geçiş varsayılan olarak otobüsle yapılır; bazı turlarda Haramain Hızlı Treni kullanılır ve bu, tur sayfasında belirtilir.