Birden Fazla Umre Yapmak: Ten’îm, Ci’râne ve Tavaf mı Umre mi?
Son güncelleme:
Kısa cevap
Aynı seyahatte birden fazla umre yapmak caizdir. Mekke’de bulunan kişi yeni umre için mikata dönmez; Harem sınırının dışına, Hill bölgesine çıkarak ihrama girer ve bunun için en çok bilinen, Hanefî mezhebine göre daha faziletli yer Hz. Âişe Mescidi’nin bulunduğu Ten’îm’dir. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre umre mevsiminde ikinci, üçüncü umreyi yapmak caiz olmakla birlikte nafile tavaf yapmak daha faziletlidir.
Özet bilgiler
- Hüküm
- Caiz — Diyanet’e göre nafile tavaf daha faziletli
- İhram yeri
- Harem dışı (Hill) — mikata dönmek gerekmez
- En çok bilinen yer
- Ten’îm (Hz. Âişe Mescidi)
- Ten’îm’in Mescid-i Haram’a uzaklığı
- Yollarla yaklaşık 7–8 km (TDV)
- Her umrede
- İhram, tavaf, sa’y ve tıraş yeniden yapılır
- Mâlikî mezhebinde
- Yılda birden fazla umre mekruh, yapılırsa sahih
- Hanefî’de mekruh günler
- Arefe ve Kurban Bayramı’nın 4 günü
“Umre, diğer umreye kadar (arada işlenen küçük günahlara) kefarettir. Mebrûr haccın karşılığı ise cennetten başkası değildir.”
Umreyi tekrar etmenin meşru olduğunu söyleyen âlimler bu hadisi delil gösterir. Hadis, tekrarın belli bir aralıkla sınırlandırıldığını bildirmez.
“Abdurrahman b. Ebû Bekir’in bildirdiğine göre Hz. Peygamber ona, Hz. Âişe’yi bineğinin arkasına alıp Ten’îm’den umre yaptırmasını emretmiştir.”
Mekke’de bulunan kişinin umre için Harem dışına çıkıp ihrama girmesinin ve Ten’îm’in bu amaçla kullanılmasının dayanağıdır.
Aynı seyahatte birden fazla umre yapılır mı?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre umre mevsiminde umreye gidenlerin Harem hudutları dışına çıkarak ikinci, üçüncü umreyi yapmaları caizdir. Umrenin belirli bir sayı sınırı yoktur.
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Mâlikîlerin çoğunluğu bir yılda birden fazla umre yapmayı mekruh görür, ancak yapılan umre sahihtir. Diğer üç mezhebe göre bu mekruh değildir; sık umre yapmak müstehaptır.
Hanefî mezhebine göre Arefe günü sabahından Kurban Bayramı’nın dördüncü günü güneş batıncaya kadar umre yapmak tahrîmen mekruhtur. Bu tarihler dışında yılın her günü umre yapılabilir; ayrıntı için umre ne zaman yapılır rehberine bakın.
Tavaf mı umre mi daha faziletli?
Bu konuda âlimler arasında farklı değerlendirmeler vardır. Din İşleri Yüksek Kurulu’nun tercihi açıktır: Umre mevsiminde Mekke’de bulunanların tekrar umre yapmaları caiz ise de tavaf yapmaları daha faziletlidir. Kurul, Mekkeli olmayanların Mekke’de bulundukları sürece nafile umre yerine nafile tavafı tercih etmelerinin uygun olduğunu da belirtir.
Bu tercihin arkasında birkaç gerekçe vardır: Nafile tavaf ihram gerektirmez ve Mescid-i Haram’da her an yapılabilir; Hill bölgesine gidiş-dönüş, yeni bir ihram ve tıraş gerektirmez; kalabalık dönemlerde izdihamı ve yorgunluğu artırmaz.
Tekrar umreyi faziletli gören âlimler ise "Umre, diğer umreye kadar kefarettir" hadisini ve Hz. Âişe’nin Ten’îm’den umre yapmasını delil gösterir. Bu görüşe göre gücü ve vakti yeten kişinin umreyi tekrarlaması da sevaptır.
Kısacası her iki yol da meşrudur. Türkiye’de uygulamaya esas alınan Diyanet görüşüne göre nafile tavaf öncelikli tercihtir; ikinci bir umre yapmak isteyen de caiz olan bir ibadeti yerine getirmiş olur. Nafile tavafın yapılışı ayrı bir rehberde anlatılır.
İkinci umre için nerede ihrama girilir?
Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre umresini tamamlayan kişinin yeni bir umre için tekrar mikat mahalline gitmesi gerekmez; Harem bölgesi hudutları dışına, yani Hill bölgesine çıkarak orada ihrama girmesi gerekir. Mikat sınırları ve Hill bölgesi mikat nedir rehberinde anlatılır.
Harem bölgesinden ihrama girip tavafa başlayan kişi Hanefî, Şâfiî ve Hanbelîlere göre umresini tamamlar ve dem öder. Tavafa başlamadan önce hatasını fark edip Hill bölgesine çıkar ve orada niyet edip telbiye getirirse ceza düşer.
Ten’îm (Hz. Âişe Mescidi) ve Ci’râne
Ten’îm: Mekke’nin kuzeybatısında, Kâbe’ye en yakın Harem sınırıdır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre 1901 yılındaki ölçümde sınır taşının Mescid-i Haram’a uzaklığı 6148 metredir; bugünkü yollarla mesafe yaklaşık 7–8 km’dir. Burada bulunan mescit Mescidü Âişe, Mescidü’l-umre ve Mescidü’t-Ten’îm adlarıyla da bilinir. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Mekke’de bulunanların umre için ihrama girdiği en çok bilinen ve daha faziletli yer Ten’îm’dir.
Ci’râne: Mekke ile Tâif arasında, Hill bölgesinde yer alır. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hz. Peygamber Huneyn ganimetlerini burada dağıttıktan sonra Ci’râne’de ihrama girip umre için Mekke’ye gitmiştir (8/630). Burada bu hatırayı yaşatan bir mescit bulunur.
Hangi Hill noktasının daha faziletli olduğu mezheplere göre değişir: Hanefî mezhebi ve bir Hanbelî görüşe göre Ten’îm, Şâfiî ve Mâlikî görüşlere göre Ci’râne daha faziletlidir. Uzaklık ve ulaşım kolaylığı nedeniyle uygulamada Ten’îm çok daha yaygındır. Mekke çevresindeki diğer ziyaret yerleri için Mekke’de gezilecek yerler rehberine bakabilirsiniz.
İkinci umre nasıl yapılır? — adım adım
İlk umreyi tamamen bitirin
Tavaf ve sa’yden sonra tıraş olup ihramdan çıkın. İlk umre tamamlanmadan ikinci umre için ihrama girmek Hanefî mezhebine göre dem gerektirir.
Hill bölgesine gidin
Ten’îm’deki Hz. Âişe Mescidi’ne veya başka bir Hill noktasına gidin. İhram örtüsünü otelde giyebilirsiniz; niyet ve telbiye Hill’de yapılır.
Niyet edip telbiye getirin
Kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılın, umreye niyet edip telbiye getirin. Başkası adına yapıyorsanız niyetinizde belirtin.
Mescid-i Haram’a dönüp tavaf ve sa’y yapın
Umre tavafı ve ardından sa’y, ilk umredeki gibi yapılır.
Yeniden tıraş olun
Her umre tıraşla tamamlanır. Saçı çok kısa olanlar için uygun yol kafile görevlisine sorulmalıdır.
İlk umre bitmeden ikinci umreye niyet edilirse
Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Hanefî mezhebinde ilk umrenin sa’yini yapmadan ikinci bir umre için ihrama giren kişi ikinci umreyi iptal eder, önce ilk umresinin sa’yini yapıp tıraş olarak ihramdan çıkar, sonra iptal ettiği umreyi kaza eder ve dem öder.
İlk umrenin tavaf ve sa’yini yapıp henüz tıraş olmadan ikinci umre için ihrama giren kişi ikinci umreyi de tamamlar; iki umreyi birleştirdiği için dem gerekir. İkinci umre bitmeden tıraş olursa biri ihram yasağı, diğeri birleştirme için iki dem gerekir. Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelîlere göre ise bu kişinin iki ihramından yalnız biri geçerli olur; kaza ve fidye gerekmez. Ceza türleri için umrede ceza ve kefaretler rehberine bakın.
Hz. Peygamber kaç umre yaptı?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hz. Peygamber hicretin 6. yılında umre için yola çıkmış, ancak Hudeybiye Antlaşması gereği umreyi tamamlamadan dönmüştür. Hicretin 7. ve 8. yıllarında iki umre yapmıştır; bunlardan biri Umretü’l-kazâ, diğeri Huneyn Gazvesi dönüşündeki Ci’râne umresidir. Veda Haccı ile birlikte bir umre daha eda etmiştir.
Bir yılda birden fazla umreyi mekruh gören Mâlikî âlimlerin gerekçeleri arasında, Hz. Peygamber’in ve sahâbenin bir yıl içinde birden fazla umre yaptığının nakledilmemesi gösterilir. Diğer mezhepler ise umreyi tekrarlamayı teşvik eden genel ifadeli hadislere dayanır.
Başkası adına ikinci umre
Kendi umresini tamamlayan kişi, ikinci umreyi vefat etmiş veya hasta bir yakını adına yapabilir. Hanefî mezhebine göre başkası adına yapılan umre geçerlidir. Niyet ve şartlar için vekâleten umre rehberine bakın.
Karar verirken dikkat edilecekler
- Mekke’de kalınan süreyi düşünün. Gece sayısı tur programında yazılıdır; programın uzunluğu için umre kaç gün sürer rehberine bakabilirsiniz.
- Yorgunluk ve sıcak, farz namazlara ve Harem’deki vaktinize engel olmasın; Harem’de namaz önceliğinizdir.
- Ramazan ve okul tatili dönemlerinde Ten’îm ve mataf çok kalabalık olur.
- Ten’îm’e ulaşımın programa dahil olup olmadığı tur programında belirtilir; acentenizden teyit edin.
- Yaşlı ve kronik rahatsızlığı olan misafirler için nafile tavaf, daha az yorucu bir seçenektir.
Sıkça sorulan sorular
Umrede ikinci umre yapmak caiz mi?
Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Harem hudutları dışına çıkarak ikinci, üçüncü umreyi yapmak caizdir; bununla birlikte nafile tavaf yapmak daha faziletlidir.
İkinci umre için mikata gitmek gerekir mi?
Hayır. Mekke’de bulunan kişi Harem sınırının dışına, Hill bölgesine çıkarak ihrama girer. En çok bilinen yer Ten’îm’dir.
Ten’îm Mescid-i Haram’a ne kadar uzaklıkta?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre bugünkü yollarla yaklaşık 7–8 km’dir. Harem sınır taşının Mescid-i Haram’a uzaklığı 1901 ölçümüne göre 6148 metredir.
Tavaf mı daha faziletli, umre mi?
Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Mekke’de bulunan kişi için nafile tavaf daha faziletlidir. Tekrar umre yapmak da caizdir ve bazı âlimlerce faziletli görülür.
Mekke’de otelden ihrama girip umre yapabilir miyim?
Hayır. Harem bölgesinden ihrama girip tavafa başlayan kişiye dem gerekir. Tavafa başlamadan Hill bölgesine çıkıp orada niyet ederse ceza düşer. İhram örtüsünü otelde giymek ise sorun değildir; niyet ve telbiye Hill’de yapılır.
Her umrede tekrar tıraş olmak gerekir mi?
Evet. Her umre ayrı bir ibadettir ve tıraşla tamamlanır. Saçınız çok kısaysa uygun yolu kafile görevlinize sorun.
Birden fazla umre yapmak hac yerine geçer mi?
Hayır. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre sayısı ne kadar çok olursa olsun umre ve nafile tavaflar hac ibadetinin yerine geçmez.
Ci’râne’den umre yapılabilir mi?
Evet. Ci’râne Hill bölgesindedir ve Hz. Peygamber burada ihrama girip umre yapmıştır. Şâfiî ve Mâlikî görüşlere göre en faziletli Hill noktası Ci’râne, Hanefî mezhebine göre Ten’îm’dir.
Kaynaklar
İlgili turlar
Programları ve fiyatları inceleyin
Kalkış tarihlerine ve oda tipine göre güncel fiyatlar tur sayfalarında yer alır.