Telbiye Nedir? Okunuşu, Anlamı ve Ne Zaman Söylenir

Son güncelleme:

Kısa cevap

Telbiye, ihrama girerken ve ihram süresince söylenen “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek” sözleridir; anlamı “Buyur Allah’ım, buyur! Buyur, senin ortağın yoktur, buyur! Hamd de nimet de mülk de senindir; senin ortağın yoktur” demektir. Hanefî mezhebine göre niyet ile birlikte telbiye ihramın rüknüdür; ihrama girerken en az bir kez söylenir, sonrasında tekrarlamak sünnettir. Umrede telbiye, tavafa başlarken Hacerülesved selamlanınca kesilir. Erkekler sesli, kadınlar ise kendileri duyacak kadar alçak sesle okur.

Özet bilgiler

Ne zaman başlar?
İhrama girerken, niyetle birlikte
Hanefî hükmü
Niyetle birlikte ihramın rüknü
Tekrarlamak
Sünnet
Umrede ne zaman kesilir?
Tavafa başlarken, Hacerülesved selamlanınca
Erkekler
Sesli okur (müstehap)
Kadınlar
Kendisi duyacak kadar alçak sesle
Âdetli kadın
Telbiye getirebilir
Ayet-i Kerîme
“İnsanlar arasında haccı ilan et ki, gerek yaya olarak, gerek uzak yollardan gelen yorgun develer üzerinde sana gelsinler.”
— Hac suresi, 27. ayet (Diyanet İşleri Başkanlığı meali)

Ayette Hz. İbrahim’e yöneltilen bu emir, telbiyenin anlamıyla ilişkilendirilir: telbiye, Allah’ın davetine “Buyur, buradayım” diyerek verilen cevaptır. TDV İslâm Ansiklopedisi’nin Telbiye maddesi de bu bağlantıya dikkat çeker.

Hadîs-i Şerîf
“Umre, diğer umreye kadar (arada işlenen küçük günahlara) kefarettir. Mebrûr haccın karşılığı ise cennetten başkası değildir.”
— Buhârî, Umre 1; Müslim, Hac 437

Telbiye ile başlayan umre yolculuğu, kişinin kendisini Allah’ın huzurunda hazır bildirmesiyle açılır. Bu bilinçle getirilen telbiye, ibadetin mebrûr olmasına giden yolun ilk sözüdür.

Telbiye nedir?

Telbiye, Arapçada “lebbeyk” demek, yani bir çağrıya “buyur, buradayım” diye karşılık vermek anlamına gelir. Terim olarak hac veya umre için ihrama giren kişinin söylediği, Allah’ın birliğini ve her şeyin O’na ait olduğunu ilan eden sözlerin adıdır.

Telbiye, ihram hâlinin sözlü işaretidir. Niyet kalpte yapılır; telbiye ise bu niyetin dile dökülmüş, yüksek sesle ilan edilmiş hâlidir. Mikatta ya da uçakta telbiyenin ilk kez söylendiği an, ihram yasaklarının da başladığı andır.

Telbiyenin her cümlesi tevhit vurgusu taşır. “Senin ortağın yoktur” ifadesinin iki kez tekrarlanması, bu duanın özünün Allah’ı birlemek olduğunu gösterir.

Telbiye metni: okunuşu ve anlamı

Telbiye metninin tamamı şöyledir: “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.”

“İnne’l-hamde” kısmında duraklamadan devam edilir. “Ve’l-mülk” kelimesinden sonra kısa bir ara verilip “lâ şerîke lek” ile bitirilir.

Metni yolculuktan önce ezberlemek, ihrama girdiğiniz anda kâğıda veya telefona bakmadan, gönülden söylemenizi sağlar. Ezber zorsa metni telefonunuza kaydedin ya da kafile hocanızla birlikte tekrar edin.

OkunuşAnlam
Lebbeyk Allâhümme lebbeyk,Buyur Allah’ım, buyur!
lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk,Buyur, senin hiçbir ortağın yoktur, buyur!
inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk,Şüphesiz hamd sana mahsustur, nimet de mülk de senindir.
lâ şerîke lek.Senin hiçbir ortağın yoktur.

Telbiyenin hükmü

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıklamasına göre Hanefîlerde niyet ve telbiye ihramın rüknüdür. Bu nedenle Hanefî mezhebine göre ihrama girerken niyetle birlikte en az bir kez telbiye getirilir; yalnız niyetle ihrama girilmiş olmaz.

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefîlerde telbiye yerine Allah’ı tazim eden tesbih, tehlil veya tekbir gibi bir zikir de niyetle birlikte ihrama girmeyi sağlar. Yine de asıl olan, bilinen telbiye lafzını söylemektir.

İhrama girdikten sonra telbiyeyi zaman zaman tekrarlamak sünnettir.

Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre ise ihramın rüknü yalnız niyettir; telbiye getirmek sünnettir. Bu mezheplere göre hac veya umreye niyet edip telbiye getirmeyen kişi de ihrama girmiş sayılır.

Telbiye ne zaman başlar, ne zaman kesilir?

Bu kesilme zamanı Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde aynıdır. Mâlikî mezhebinde ise farklı görüşler bulunur.

Hacda telbiye daha uzun sürer: mezheplerin çoğunluğuna göre bayramın birinci günü Akabe cemresine ilk taş atılırken kesilir.

  1. İhrama girerken başlayın

    Mikatta veya uçakta, mikat hizası geçilmeden niyet edilir ve ardından ilk telbiye getirilir. İhram hâli bu anda başlar.

  2. Yol boyunca tekrarlayın

    Mekke’ye varıncaya kadar uçakta, otobüste, otelde ve yürürken telbiye sık sık tekrarlanır. Her seferinde üç kez söyleyip ardından salavat getirmek ve dua etmek güzel bir uygulamadır.

  3. Mescid-i Haram’a girerken devam edin

    Mescide girip Kâbe’yi gördüğünüzde de telbiye kesilmez; tavafa başlanana kadar devam eder.

  4. Tavafa başlarken kesin

    Umrede telbiye, tavafa başlarken Hacerülesved istilam edilip (selamlanıp) ilk şavta girilince kesilir. Bundan sonra tavaf, sa’y ve tıraş boyunca telbiye getirilmez; tekbir, zikir ve dua ile devam edilir.

Telbiyenin sık getirildiği anlar

Hanefî fıkıh kaynaklarında, ihram süresince telbiyenin özellikle hâl değişikliklerinde çoğaltılması güzel görülmüştür. Telbiyeden sonra salavat getirip dua etmek de yaygın ve güzel bir uygulamadır.

  • Namazların ardından.
  • Bir yüksekliğe çıkarken ve inişe geçerken.
  • Bir kafileyle veya başka ihramlılarla karşılaşıldığında.
  • Seher vaktinde.
  • Bir hâlden başka bir hâle geçerken; örneğin yola çıkarken veya mola sonrasında.

Erkekler ve kadınlar için okuma adabı

Hanefî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre erkeklerin telbiyeyi yüksek sesle okuması müstehaptır. Ancak bağırarak, kendini ve başkalarını yoracak biçimde ses yükseltmek gerekmez.

Kadınlar telbiyeyi kendileri duyacak kadar alçak sesle okur. Yanındakilerin duyabileceğinden fazla ses yükseltmeleri mekruh sayılmıştır.

Âdet veya lohusa hâlindeki kadın da ihrama girebilir ve telbiye getirebilir; bu hâl telbiyeye engel değildir.

Telbiyeyi abdestli getirmek güzeldir, ancak şart değildir. Uçakta veya yolda abdestsiz olduğunuz bir anda da telbiye getirebilirsiniz.

Telbiyeyi anlayarak söylemek

Telbiye, ihram örtüsü gibi görünen bir işaret değil, kalpten gelen bir cevaptır. “Lebbeyk” diyen kişi, evini, işini ve gündelik meşguliyetlerini geride bırakıp Allah’ın davetine koşarak geldiğini ilan eder.

“Hamd de nimet de mülk de senindir” cümlesi, yolculuk boyunca karşılaşılacak her kolaylığın ve her zorluğun O’ndan geldiğini hatırlatır. Uzun uçuş, kalabalık ve yorgunluk anlarında telbiyeyi bu bilinçle tekrarlamak sabrı ve huzuru artırır.

Kafile içinde telbiyenin hep birlikte söylenmesi, farklı şehirlerden ve farklı hayatlardan gelen insanların aynı sözle aynı kapıya yöneldiğini hissettirir. Bu yüzden telbiyeyi yalnız bir zorunluluk olarak değil, umrenin ruhunu taşıyan söz olarak görmek gerekir.

Telbiye Türkçe söylenebilir mi?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre Hanefî ve Şâfiî mezheplerinde Arapçayı söyleyebilen kişi de telbiyeyi başka bir dilde getirebilir; ancak Arapça lafzıyla söylemek daha faziletlidir. Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre başka dilde telbiye, yalnız Arapçayı söyleyemeyenler için uygundur.

Pratikte en doğrusu, Arapça metni ezberleyip anlamını da bilerek söylemektir. Anlamını bilmek, telbiyeyi mekanik bir tekrardan çıkarıp gerçek bir icabete dönüştürür.

Sık yapılan hatalar

  • Niyet edip telbiyeyi unutmak — Hanefî mezhebinde ihram niyet ve telbiye ile başlar.
  • Telbiyeyi Kâbe’yi görünce kesmek — umrede telbiye tavafa başlarken kesilir.
  • Tavaf ve sa’y sırasında telbiyeye devam etmek.
  • Kadınların yüksek sesle telbiye getirmesi.
  • Metnin bazı kelimelerini atlayarak eksik okumak.
  • Telbiyeyi yalnız ihrama girerken söyleyip yol boyunca hiç tekrarlamamak.

Sıkça sorulan sorular

Telbiye duası nasıl okunur?

“Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek.” Erkekler sesli, kadınlar kendileri duyacak kadar alçak sesle okur.

Telbiye farz mı, sünnet mi?

Hanefî mezhebine göre niyet ile birlikte telbiye ihramın rüknüdür; ihrama girerken en az bir kez söylenmesi gerekir. Sonrasında tekrarlamak sünnettir. Diğer üç mezhepte telbiye sünnettir.

Umrede telbiye ne zaman kesilir?

Tavafa başlarken Hacerülesved istilam edilip ilk şavta girilince kesilir. Tavaf, sa’y ve tıraş sırasında telbiye getirilmez.

Kadınlar telbiyeyi sesli okuyabilir mi?

Kadınlar telbiyeyi kendileri duyacak kadar alçak sesle okur. Yanındakilerin duyabileceğinden fazla ses yükseltmeleri mekruh sayılmıştır.

Âdetli kadın telbiye getirebilir mi?

Evet. Âdet veya lohusa hâlindeki kadın ihrama girebilir ve telbiye getirebilir. Temizleninceye kadar yapamadığı ibadet tavaftır.

Telbiyeyi kaç kez söylemek gerekir?

İhrama girerken en az bir kez söylemek gerekir. Sonrasında sayı sınırı yoktur; her fırsatta üçer kez tekrarlayıp ardından salavat getirmek ve dua etmek güzel bir uygulamadır.

Telbiyeyi ezberleyemezsem ne yapmalıyım?

Metni telefonunuza kaydedip okuyabilir veya kafile hocanıza eşlik edebilirsiniz. Hanefî mezhebine göre niyetle birlikte tesbih, tehlil gibi Allah’ı tazim eden bir zikir de ihrama girmeyi sağlar; yine de bilinen telbiye lafzını öğrenmeye çalışın.

Kaynaklar

İlgili turlar

Programları ve fiyatları inceleyin

Kalkış tarihlerine ve oda tipine göre güncel fiyatlar tur sayfalarında yer alır.

İlgili rehberler

Mikat Nedir? Beş Mikat Yeri ve Uçakta İhrama GirmekMikat, hac veya umre için Mekke’ye gelenlerin ihramsız geçemeyeceği sınır noktalarıdır; beş tanedir: Zülhuleyfe, Cuhfe, Karnülmenâzil, Yelemlem ve Zâtüırk. Türkiye’den uçakla doğrudan Cidde’ye gidenler, Diyanet’e göre Cuhfe (Rabiğ) hizasını geçmeden, yani uçakta ya da daha önce ihrama girmelidir; Cidde mikat içinde kaldığı için orada ihrama girilmez. Önce Medine’ye gidenler, Mekke’ye geçerken Zülhuleyfe’de ihrama girer. Mikatı ihramsız geçen kişi geri dönüp ihrama girmezse Hanefîlere göre ceza olarak bir küçükbaş hayvan (dem) keser.Umre Niyeti Nasıl Edilir? Niyet Cümlesi, Telbiye ve İhram NamazıUmre niyeti kalben yapılır; niyetin dille söylenmesi ise evlâdır. Dille niyet için "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle" denir. Niyetin hemen ardından telbiye getirilir; Hanefî mezhebine göre niyet ile telbiye birlikte ihramın rüknüdür ve kişi bu ikisiyle ihrama girmiş olur. Niyetten önce, kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılmak sünnettir.İhram Kuralları ve Yasakları: Erkek ve Kadın İçin Tam Listeİhram, umre veya hacca niyet ederek belirli davranışları kendine haram kılma hâlidir. Erkekler dikişsiz iki parça beyaz örtüye bürünür; kadınlar tesettüre uygun günlük kıyafetleriyle ihrama girer ancak eldiven ve yüz peçesi takamaz. İhramlıyken koku sürmek, tıraş olmak, tırnak kesmek, avlanmak, nikâh kıymak ve cinsel ilişki yasaktır. Yasakların ihlali duruma göre sadaka, kurban (dem) veya ibadetin bozulması sonucunu doğurur.Tavaf Nasıl Yapılır? Şavt, Remel, Iztıbâ ve Tavaf NamazıTavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerü’l-Esved hizasından başlayarak yedi kez dönmektir; her bir dönüşe şavt denir. Kâbe sol tarafta kalacak şekilde yürünür. Tavafı abdestli yapmak gerekir (Hanefî mezhebinde vacip); abdest bozulursa ara verilip abdest alınır ve kalınan yerden devam edilir. Tavaf tamamlandıktan sonra, mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır.Umre Nasıl Yapılır? Sırasıyla İhram, Tavaf, Sa’y ve TıraşUmre dört aşamada yapılır: mikatta ihrama girmek, Kâbe’yi yedi şavt tavaf etmek, Safa ile Merve arasında yedi şavt sa’y etmek ve tıraş olup ihramdan çıkmak. Umrenin farzı ikidir: ihram (şart) ve tavaf (rükün). Sa’y ile tıraş ise vaciptir. Bu sıraya uyulması gerekir; umre belirli bir zamana bağlı olmaksızın yılın her günü yapılabilir.