Umre Niyeti Nasıl Edilir? Niyet Cümlesi, Telbiye ve İhram Namazı
Son güncelleme:
Kısa cevap
Umre niyeti kalben yapılır; niyetin dille söylenmesi ise evlâdır. Dille niyet için "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle" denir. Niyetin hemen ardından telbiye getirilir; Hanefî mezhebine göre niyet ile telbiye birlikte ihramın rüknüdür ve kişi bu ikisiyle ihrama girmiş olur. Niyetten önce, kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılmak sünnettir.
Özet bilgiler
- Niyetin yeri
- Kalp — dille söylemek evlâdır
- İhrama giriş
- Niyet + telbiye
- Hanefî mezhebinde
- Niyet ve telbiye ihramın rüknü
- Diğer üç mezhepte
- Niyet rükün, telbiye sünnet
- İhram namazı
- İki rekât, sünnet
- Kerahet vaktinde
- İhram namazı kılınmaz
- Niyet yeri
- Mikat sınırı geçilmeden önce
“Haccı da, umreyi de Allah için tamamlayın.”
Ayet, hac ve umrenin "Allah için" yapılmasını emreder. Umre niyetinin özü budur: yolculuğun, harcanan emeğin ve bütün menasikin yalnızca Allah rızası için yapıldığını kalben belirlemek.
“Halbuki onlara, ancak dini Allah’a has kılarak, hakka yönelen kimseler olarak O’na kulluk etmeleri, namazı kılmaları ve zekatı vermeleri emredilmişti. İşte bu dosdoğru dindir.”
İbadeti Allah’a has kılmak, yani ihlas, her ibadette olduğu gibi umrede de niyetin özünü oluşturur. Niyet cümlesinin dilde söylenmesi bu iç yönelişin ifadesidir.
“Umre, diğer umreye kadar (arada işlenen küçük günahlara) kefarettir. Mebrûr haccın karşılığı ise cennetten başkası değildir.”
Umrenin faziletini bildiren bu hadis, niyetin samimiyetle ve ibadetin usulüne uygun yapılmasının önemini hatırlatır.
Umre niyeti nedir?
Niyet, bir işi Allah rızası için yapmaya kalben karar vermektir. Umrede niyet, kişinin "şu andan itibaren umre ibadetine başlıyorum" diye kalbinden geçirmesidir. Umre yolculuğuna çıkmak, bavulu hazırlamak veya mikata kadar gelmek tek başına niyet sayılmaz; niyet, ihrama girileceği anda yapılır.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu’nun ifadesiyle ihram, hac ve umre ibadetini yapmaya niyet etmek ve telbiye getirmektir. Bu yüzden niyet, ihramın kendisinin bir parçasıdır. Erkeklerin büründüğü iki parça beyaz örtü bu hâlin görünen kısmıdır; ihramı başlatan şey niyet ve telbiyedir.
Niyette esas olan kalptir. Bununla birlikte niyetin dille de söylenmesi evlâdır, yani daha uygun ve faziletlidir. Dille söylemek, kalpteki kararı netleştirir ve ihrama girilen anı belirgin hâle getirir.
Umre niyet cümlesi
Dille niyet için belirli bir kalıba bağlı kalmak zorunlu değildir; önemli olan kalpteki niyetin umre olmasıdır. Türkçe olarak yaygın biçimde kullanılan ve rehberlerimizde yer alan niyet cümlesi şudur:
"Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle."
Niyet Arapça da yapılabilir, Türkçe de. Kişinin anlamını bildiği dilde niyet etmesi, kalpteki niyetle dildeki sözün örtüşmesi bakımından daha uygundur. Niyet cümlesini telefonunuza veya küçük bir kâğıda yazmanız, ihram anında heyecanla unutmanızın önüne geçer.
Niyet ve telbiye ile ihrama giriş — adım adım
Temizliği tamamlayın
Mikat sınırına varmadan önce gusledin; imkân yoksa abdest alın. Tırnak kesme ve vücut temizliği gibi işleri bu aşamada bitirin; ihrama girdikten sonra bunlar yasaktır.
İhram kıyafetine bürünün
Erkekler dikişsiz iki parça beyaz örtüye bürünür. Kadınlar için özel bir kıyafet yoktur; tesettüre uygun günlük kıyafetleriyle ihrama girer ve yüzlerini açık tutar.
İki rekât ihram namazı kılın
Kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılınır. Birinci rekâtta Fâtiha’dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs suresini okumak faziletlidir.
Umreye niyet edin
Kalben umreye niyet edin ve isterseniz dille de söyleyin: "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle."
Telbiye getirin
Niyetin hemen ardından telbiye getirilir: "Lebbeyk Allahümme lebbeyk…" Niyet ve telbiye ile ihram hâli başlar, ihram yasakları yürürlüğe girer. Telbiyeyi zaman zaman tekrarlamak sünnettir.
Niyetten sonra neler değişir?
Niyet edip telbiye getirdiğiniz andan itibaren ihram hâline girmiş olursunuz. Bu andan sonra normal zamanda serbest olan bazı davranışlar, umre tamamlanıp tıraş olunana kadar yasaktır: koku sürünmek, saç ve tırnak kesmek, erkekler için dikişli elbise giymek ve başı örtmek bunların başında gelir.
Telbiye, ihram süresince sık sık tekrarlanır ve umrede tavafa başlanıncaya kadar devam eder. Otobüste, otelde veya Mescid-i Haram’a yürürken telbiyeyi tekrarlamak, ihram hâlinin bilincini canlı tutar.
Niyetle başlayan ibadet hâli, tavaf ve sa’yin ardından saç tıraşıyla sona erer. Bu yüzden niyet anından itibaren ihram yasaklarına özen göstermek, umrenin usulüne uygun tamamlanmasının ilk adımıdır.
Niyet ile telbiyenin hükmü: mezhep farkı
Hanefî mezhebine göre niyet ve telbiye birlikte ihramın rüknüdür. Yalnızca niyet etmek yetmez; niyete telbiye veya onun yerine geçen bir zikir eşlik etmelidir.
Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre ise ihramın rüknü niyettir; telbiye getirmek sünnettir. Bu mezheplere göre umreye niyet edip telbiye getirmeyen kişi de ihrama girmiş sayılır.
Türkiye’deki uygulama Hanefî mezhebi esas alınarak yürütülür. Bu nedenle niyetin ardından telbiyeyi mutlaka getirin; kafile hocanız da telbiyeyi genellikle toplu olarak, yüksek sesle okutarak başlatır.
İhram namazı: hükmü ve vakti
İhrama girecek kişinin iki rekât ihram namazı kılması sünnettir. Namaz, niyetten önce kılınır ve kişiyi ibadete manen hazırlar.
Kerahet vakti ise ihram namazı kılınmaz. Böyle bir vakitte niyet edip telbiye getirerek ihrama girilir; namazın kılınamamış olması ihramın geçerliliğini etkilemez.
Mikat yerinde ihram namazı kılınamamışsa, Mekke’ye geldikten sonra da kılınabilir ve bunun için herhangi bir maddi ceza gerekmez. Ayrıca içinde bulunulan vaktin farz namazını kılmak da bu iki rekâtın yerine geçer.
Uçakla gidilen programlarda ihrama çoğunlukla otelde veya havalimanında hazırlanılır; namaz da bu sırada kılınır. Niyet ve telbiye ise mikat sınırı geçilmeden, kafile görevlisinin duyurduğu anda yapılır.
Başkası adına umre niyeti
Din İşleri Yüksek Kurulu’nun açıklamasına göre Hanefî mezhebinde kişi kendi adına yaptığı umrenin sevabını başkasına bağışlayabilir; bununla birlikte başkası adına yapılan umre de geçerlidir. Mâlikî mezhebine göre başkası yerine umre yapmak caiz olmakla birlikte mekruhtur. Umreyi farz kabul eden Şâfiî mezhebinde ise umre yapamadan vefat eden veya yaşlılık, müzmin hastalık gibi sebeplerle umre yapamayan kişi adına onun malından umre yapılması gerekir.
Başkası adına umre yapan kişi, ihrama girerken kimin adına umre yaptığını niyetinde belirler. Hanefî ve Şâfiî mezheplerine göre bu kişi ihram yasaklarından birini ihlal ederse ortaya çıkan cezayı kendisi öder; çünkü yasağı bizzat kendisi işlemiştir.
Niyet nerede ve ne zaman yapılır?
Umreye niyet, Mekke’ye ibadet amacıyla gelenlerin ihramsız geçemeyeceği mikat sınırı geçilmeden önce yapılır. Türkiye’den uçakla gelen kafilelerde bu an, uçuş rotasına göre kafile görevlisi tarafından önceden duyurulur.
Medine’den Mekke’ye geçen kafileler Zülhuleyfe’de (Âbâr-ı Ali) mola verir; ihram burada giyilir, niyet edilir ve telbiye getirilir. Mekke–Medine arası ulaşım varsayılan olarak otobüsle yapılır; bazı turlarda Haremeyn Hızlı Treni kullanılır. Hangi araçla seyahat edilirse edilsin niyet anı kafile hocası tarafından bildirilir.
Mekke’de bulunan bir kişi yeni bir umre yapmak isterse Harem bölgesinin dışına, yani Hill bölgesine çıkarak orada niyet eder ve telbiye getirir. Bu amaçla en çok bilinen yer, Hz. Âişe Mescidi’nin bulunduğu Ten’im’dir.
Sık yapılan hatalar
- Niyeti yalnızca ihram kıyafetini giymekle yapılmış saymak — ihram, niyet ve telbiye ile başlar.
- Niyet ettikten sonra telbiyeyi unutmak — Hanefî mezhebine göre telbiye ihramın rüknüdür.
- Niyet cümlesini harfi harfine bilmediği için niyetin geçersiz olacağından endişe etmek — esas olan kalpteki niyettir.
- Mikat sınırı geçildikten sonra niyet etmek — mikat ihramsız geçilmez.
- Kerahet vaktinde ihram namazı kılmaya çalışmak — bu vakitte namaz kılınmaz, doğrudan niyet edilir.
- İhram namazını kılamadığı için ihrama giremeyeceğini zannetmek — namaz sünnettir, ihramın şartı değildir.
- Niyetten önce yapılması gereken tırnak kesme ve vücut temizliğini ihramdan sonraya bırakmak.
Sıkça sorulan sorular
Umre niyeti dille söylenmek zorunda mı?
Hayır. Niyette esas olan kalben yapılmasıdır. Bununla birlikte niyeti dille söylemek evlâdır, yani daha uygundur.
Umre niyeti Türkçe yapılabilir mi?
Evet. Niyet Türkçe de yapılabilir. "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle" demek yeterlidir.
Niyet ettikten sonra telbiye getirmezsem ihrama girmiş olur muyum?
Hanefî mezhebine göre niyet ile telbiye birlikte ihramın rüknüdür; bu yüzden niyetin ardından telbiye getirilmelidir. Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerine göre ise niyet yeterlidir, telbiye sünnettir.
İhram namazı kılmadan ihrama girilir mi?
Evet. İhram namazı sünnettir; kerahet vaktinde kılınmaz. Mikatta kılınamazsa Mekke’de kılınabilir ve bunun için ceza gerekmez. Vaktin farz namazı da bu namazın yerine geçer.
İhram namazında hangi sureler okunur?
Birinci rekâtta Fâtiha’dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs suresinin okunması faziletlidir.
Başkası adına umre yapılabilir mi?
Hanefî mezhebine göre başkası adına yapılan umre geçerlidir; kişi kendi umresinin sevabını da başkasına bağışlayabilir. Mâlikî mezhebinde caiz olmakla birlikte mekruh görülür.
Mekke’deyken ikinci umre için nerede niyet edilir?
Harem bölgesinin dışında, Hill bölgesinde niyet edilir. En çok bilinen yer Hz. Âişe Mescidi’nin bulunduğu Ten’im’dir.
Kaynaklar
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Din İşleri Yüksek Kurulu
- Din İşleri Yüksek Kurulu — İhram ne demektir?
- Din İşleri Yüksek Kurulu — İhram namazının hükmü nedir?
- Din İşleri Yüksek Kurulu — Başkası adına umre yapılabilir mi?
- Diyanet İşleri Başkanlığı — Kur’an-ı Kerim ve Meali
- TDV İslâm Ansiklopedisi — Umre maddesi
İlgili turlar
Programları ve fiyatları inceleyin
Kalkış tarihlerine ve oda tipine göre güncel fiyatlar tur sayfalarında yer alır.