Umrede Okunacak Dualar: İhram, Tavaf, Makam-ı İbrahim ve Sa’y

Son güncelleme:

Kısa cevap

Umrede okunması zorunlu belirli bir dua yoktur; Diyanet İşleri Başkanlığı’na göre Kur’an’da geçen ve Hz. Peygamber’den nakledilen duaları okumak daha uygundur, ama kişi bildiği duaları veya tercümelerini de okuyabilir. Kaynağı sahih olan başlıca zikirler şunlardır: ihramda telbiye, mescide girerken "Allâhümme’ftah lî ebvâbe rahmetik", Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasında "Rabbenâ âtinâ…" ve Safa’da tevhid zikri.

Özet bilgiler

Zorunlu dua
Yok — dualar serbest, tercümesi de okunabilir
İhramda
Telbiye (Hanefî’de niyetle birlikte rükün)
Mescide girerken
Allâhümme’ftah lî ebvâbe rahmetik
Hacerü’l-Esved hizasında
Tekbir — müstehap
İki rükün arasında
Bakara 201 (Rabbenâ âtinâ…)
Tavaf namazında
Kâfirûn ve İhlâs sureleri
Safa ve Merve’de
Kâbe’ye dönüp tekbir, tevhid ve dua
Ayet-i Kerîme
“Onlardan, "Rabbimiz! Bize dünyada da iyilik ver, ahirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru" diyenler de vardır.”
— Bakara suresi, 201. ayet (Diyanet İşleri Başkanlığı meali)

Hac ayetlerinin devamında geçen bu dua, tavafta Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasında okunan duanın kaynağıdır.

Hadîs-i Şerîf
“Resûlullah’ı iki rükün arasında "Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr" derken işittim.”
— Ebû Dâvûd, Menâsik 52 (nr. 1892)

Abdullah b. Sâib’in rivayetidir. "İki rükün" Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved’in bulunduğu köşedir.

Umrede dua okumak zorunlu mu?

Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Kur’an’da geçen veya Hz. Peygamber ve sahâbeden nakledilen duaları okumak yerinde ve daha uygundur; fakat bu duaları aynen okumak zorunlu değildir. Arapça telaffuzda zorlananlar duanın tercümesini okuyabilir. Kurulun ifadesiyle en güzel yol, kişinin içinden geldiği gibi dua etmesidir.

Her şavt için ayrı dua okunması yaygın bir gelenektir; dinen bir zorunluluk değildir. Bu sayfada yalnız kaynağı gösterilebilen dua ve zikirler verilmiştir. Tavaf ve sa’yin yapılışı için tavaf ve sa’y rehberlerine bakabilirsiniz.

Umrede dua ve zikirler — aşama aşama

  1. İhrama girerken niyet

    Niyet kalben yapılır, dille söylenmesi evlâdır: "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle." Niyetin şekli için umre niyeti rehberine bakın.

  2. Telbiye

    Niyetin ardından telbiye getirilir: "Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek." Umrede telbiye tavafa başlarken kesilir.

  3. Mescid-i Haram’a girerken

    Sağ ayakla girilir ve "Allâhümme’ftah lî ebvâbe rahmetik" (Allah’ım, bana rahmetinin kapılarını aç) denir. Çıkarken "Allâhümme innî es’elüke min fadlik" (Allah’ım, senden lütfunu isterim) denir.

  4. Tavafa başlarken

    Hacerü’l-Esved hizasında el kaldırılarak selamlanır ve tekbir getirilir; yaygın uygulamada "Bismillâhi Allâhü ekber" denir. Her şavtın başında aynı şekilde selamlanır.

  5. Tavaf boyunca

    Dua, zikir, salavat ve Kur’an okunur. Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasında "Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr" okunur.

  6. Makam-ı İbrahim ve tavaf namazı

    Tavaftan sonra iki rekât tavaf namazı kılınır. Hz. Peygamber bu namazda Kâfirûn ve İhlâs surelerini okumuştur.

  7. Zemzem

    Zemzem içilirken belirli bir dua şart değildir; besmeleyle içilir ve dilenen dua edilir.

  8. Sa’y

    Safa’ya yaklaşırken Bakara 158. ayet okunur. Safa ve Merve’de Kâbe’ye dönülüp tekbir getirilir, tevhid zikri söylenir ve dua edilir; yürüyüş boyunca zikir ve dua serbesttir.

Telbiye duası ve kaynağı

Hz. Peygamber’in telbiyesini Abdullah b. Ömer şöyle aktarır: "Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek." (Buhârî, Hac 26, nr. 1549) Anlamı: "Buyur Allah’ım, buyur! Buyur, senin ortağın yoktur, buyur! Hamd de nimet de mülk de senindir; senin ortağın yoktur."

Hanefî mezhebine göre niyet ile telbiye birlikte ihramın rüknüdür; ihrama girerken en az bir kez söylenir, sonra tekrarlamak sünnettir. Erkekler sesli, kadınlar kendileri duyacak kadar okur. Okunuşu ve adabı için telbiye nedir rehberine, niyet cümlesi için umre niyeti sayfasına bakın.

Mescid-i Haram’a giriş ve çıkış duası

Mescide giriş ve çıkış duası, Hz. Peygamber’in şu tavsiyesine dayanır: "Biriniz mescide girdiğinde ‘Allâhümme’ftah lî ebvâbe rahmetik’ desin; çıktığında da ‘Allâhümme innî es’elüke min fadlik’ desin." (Müslim, Müsâfirîn 68, nr. 713)

Bu dua yalnız Mescid-i Haram’a özgü değildir; Mescid-i Nebevî dahil her mescitte okunur. Kâbe’yi ilk görüldüğü an için sahih bir rivayetle belirlenmiş özel bir dua kalıbı yoktur; o anda kişi dilediği duayı eder. Kâbe ve Mescid-i Haram rehberinde kapılar ve bölümler anlatılır.

Tavafta Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasında okunan dua

Tavafın tamamında okunacak dua serbesttir. Kaynağı belli olan tek özel dua, Kâbe’nin güneybatı köşesi olan Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasındaki bölümde okunan Bakara 201. ayettir.

Arapça okunuşu: "Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhirati haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr." Anlamı Diyanet meali ile yukarıda verilmiştir. Kalabalıkta bu bölüm kısa sürede geçildiği için duayı ezberlemeniz kolaylık sağlar.

Hacerü’l-Esved’i istilâm ederken tekbir getirmek müstehaptır (Buhârî, Hac 62, nr. 1613). Öpmek veya el sürmek için izdihama girmek doğru değildir; uzaktan el işaretiyle selamlamak yeterlidir.

Makam-ı İbrahim’de ne okunur?

Kur’an’da "Siz de Makam-ı İbrahim’den kendinize bir namaz yeri edinin" buyrulur (Bakara suresi, 125. ayet, Diyanet İşleri Başkanlığı meali, ayetin bir bölümü). Câbir b. Abdullah’ın aktardığına göre Hz. Peygamber tavafını bitirince Makam-ı İbrahim’e gelmiş, bu ayeti okumuş ve kıldığı iki rekâtta İhlâs ile Kâfirûn surelerini okumuştur (Müslim, Hac 147, nr. 1218).

Tavaf namazı Hanefîlere göre vaciptir. Makam-ı İbrahim’in arkasında kılınması efdaldir; ancak tavaf edenlere engel olmamak için mescidin uygun bir yerinde kılınabilir. Hanefî mezhebinde kerahet vaktinde kılınmaz, vakit çıkınca kılınır. Namaz vakitleri ve kalabalıkta nerede namaz kılınacağı için Harem’de namaz rehberine bakabilirsiniz.

Zemzem içerken dua

Zemzem için belirlenmiş zorunlu bir dua yoktur. Hz. Peygamber "Zemzem suyu, ne niyetle içilirse o niyete göredir" buyurmuştur (İbn Mâce, Menâsik 78, nr. 3062). Bu yüzden zemzem, kişinin kendi niyet ve duasıyla içilir. Zemzemin özellikleri için zemzem suyu nedir rehberine bakın.

Sa’yde Safa ve Merve’de okunan zikir

Câbir b. Abdullah’ın rivayetine göre Hz. Peygamber Safa’ya yaklaşınca "İnne’s-Safâ ve’l-Merve min şeâirillâh" ayetini okumuş ve "Ebdeü bimâ bedeallâhu bih" (Allah’ın başladığı yerden başlıyorum) demiştir. Safa’ya çıkıp Kâbe’yi görünce kıbleye dönmüş, tekbir getirmiş ve şöyle demiştir:

"Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh, lehü’l-mülkü ve lehü’l-hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadîr. Lâ ilâhe illallâhu vahdeh, enceze va’deh, ve nasara abdeh, ve hezeme’l-ahzâbe vahdeh." Anlamı: "Allah’tan başka ilah yoktur; O tektir, ortağı yoktur. Mülk O’nundur, hamd O’nadır ve O her şeye kadirdir. Allah’tan başka ilah yoktur; O tektir. Vaadini yerine getirdi, kuluna yardım etti ve düşman toplulukları tek başına bozguna uğrattı."

Bu sözleri üç kez söylemiş, aralarında dua etmiş, Merve’de de aynısını yapmıştır (Müslim, Hac 147, nr. 1218). Safa ile Merve arasındaki yürüyüşte okunacak dua serbesttir.

Dua ederken pratik öneriler

  • Kısa bir dua listesini telefonunuza veya küçük bir kâğıda yazın; kalabalıkta ne diyeceğinizi düşünmek zorlaşır.
  • Arapça okunuşundan emin olmadığınız duanın Türkçesini okuyun; anlamını bilerek dua etmek daha uygundur.
  • Tavafta kitaptan yüksek sesle okuyarak başkalarının huşuunu bozmayın.
  • Grup hâlinde koro ile okurken yolu tıkamamaya dikkat edin.
  • Ayrılırken yapılacak tavaf için veda tavafı rehberine bakın.

Sıkça sorulan sorular

Tavafta her şavtın ayrı duası var mı?

Hayır. Her şavta ayrı dua okumak bir gelenektir, zorunlu değildir. Kaynağı belli olan özel dua, Rükn-i Yemânî ile Hacerü’l-Esved arasında okunan "Rabbenâ âtinâ…" duasıdır.

Dualar Türkçe okunabilir mi?

Evet. Din İşleri Yüksek Kurulu’na göre Arapça telaffuzda zorlananlar okumak istedikleri duanın tercümesini okuyabilir; kişinin içinden geldiği gibi dua etmesi en güzel yoldur.

Mescid-i Haram’a girerken hangi dua okunur?

"Allâhümme’ftah lî ebvâbe rahmetik" denir; çıkarken "Allâhümme innî es’elüke min fadlik" denir (Müslim, Müsâfirîn 68, nr. 713).

Kâbe’yi ilk görünce okunacak dua nedir?

Bu an için sahih kaynakla belirlenmiş özel bir dua kalıbı yoktur. Kişi dilediği duayı kendi dilinde edebilir.

Tavaf namazında hangi sureler okunur?

Hz. Peygamber Makam-ı İbrahim’deki iki rekâtta İhlâs ve Kâfirûn surelerini okumuştur (Müslim, Hac 147, nr. 1218). Başka sure okumak da caizdir.

Telbiye umrede ne zaman kesilir?

Umrede telbiye, tavafa başlarken Hacerü’l-Esved selamlanınca kesilir.

Sa’yde ne okunur?

Safa ve Merve’de Kâbe’ye dönülüp tekbir getirilir ve "Lâ ilâhe illallâhu vahdehû lâ şerîke leh…" zikri söylenir; aralarda dua edilir. Yürüyüş sırasında dua ve zikir serbesttir.

Tavafta dua kitabından okumak doğru mu?

Okumak caizdir; ancak yürürken kitaba bakmak dikkat dağıtabilir ve yüksek sesle okumak başkalarını rahatsız edebilir. Kısa dualar ezberlemek veya kendi dilinizde dua etmek daha rahattır.

Telbiye ne demektir?

Anlamı şudur: "Buyur Allah’ım, buyur! Buyur, senin ortağın yoktur, buyur! Hamd de nimet de mülk de senindir; senin ortağın yoktur." Telbiye, Allah’ın davetine verilen cevaptır.

Zemzem içerken özel bir dua şart mı?

Hayır. Zemzem, kişinin niyet ve duasıyla içilir; belirli bir dua kalıbı şart değildir.

Kaynaklar

İlgili turlar

Programları ve fiyatları inceleyin

Kalkış tarihlerine ve oda tipine göre güncel fiyatlar tur sayfalarında yer alır.

İlgili rehberler

Telbiye Nedir? Okunuşu, Anlamı ve Ne Zaman SöylenirTelbiye, ihrama girerken ve ihram süresince söylenen “Lebbeyk Allâhümme lebbeyk, lebbeyke lâ şerîke leke lebbeyk, inne’l-hamde ve’n-ni’mete leke ve’l-mülk, lâ şerîke lek” sözleridir; anlamı “Buyur Allah’ım, buyur! Buyur, senin ortağın yoktur, buyur! Hamd de nimet de mülk de senindir; senin ortağın yoktur” demektir. Hanefî mezhebine göre niyet ile birlikte telbiye ihramın rüknüdür; ihrama girerken en az bir kez söylenir, sonrasında tekrarlamak sünnettir. Umrede telbiye, tavafa başlarken Hacerülesved selamlanınca kesilir. Erkekler sesli, kadınlar ise kendileri duyacak kadar alçak sesle okur.Tavaf Nasıl Yapılır? Şavt, Remel, Iztıbâ ve Tavaf NamazıTavaf, Kâbe’nin etrafında Hacerü’l-Esved hizasından başlayarak yedi kez dönmektir; her bir dönüşe şavt denir. Kâbe sol tarafta kalacak şekilde yürünür. Tavafı abdestli yapmak gerekir (Hanefî mezhebinde vacip); abdest bozulursa ara verilip abdest alınır ve kalınan yerden devam edilir. Tavaf tamamlandıktan sonra, mümkünse Makam-ı İbrahim’in arkasında iki rekât tavaf namazı kılınır.Sa’y Nedir, Nasıl Yapılır? Safa ile Merve Arasında Yedi ŞavtSa’y, Mescid-i Haram içindeki Safa ve Merve tepeleri arasında yedi kez gidip gelmektir. Safa’dan başlanır ve Merve’de bitirilir: Safa’dan Merve’ye dört gidiş, Merve’den Safa’ya üç dönüş, toplam yedi şavt. Umrede sa’y, tavaf ve tavaf namazından sonra yapılır ve vaciptir. Abdestli olmak şart değildir, ancak müstehaptır. Yeşil ışıklarla işaretli bölümde erkeklerin hızlı yürümesine (hervele) sünnet denir; kadınlar normal yürür.Umre Niyeti Nasıl Edilir? Niyet Cümlesi, Telbiye ve İhram NamazıUmre niyeti kalben yapılır; niyetin dille söylenmesi ise evlâdır. Dille niyet için "Allah’ım, umre yapmak istiyorum, onu bana kolaylaştır ve benden kabul eyle" denir. Niyetin hemen ardından telbiye getirilir; Hanefî mezhebine göre niyet ile telbiye birlikte ihramın rüknüdür ve kişi bu ikisiyle ihrama girmiş olur. Niyetten önce, kerahet vakti değilse iki rekât ihram namazı kılmak sünnettir.Kâbe Nerede? Mescid-i Haram ve Kâbe’nin BölümleriKâbe, Mekke’deki Mescid-i Haram’ın ortasında yer alan ve Müslümanların kıblesi olan yapıdır. Çevresinde tavaf edilir. Belli başlı bölümleri şunlardır: doğu köşesindeki Hacerü’l-Esved (tavafın başlangıç noktası), Hz. İbrahim’in ayak izinin bulunduğu Makam-ı İbrahim, kuzey tarafındaki yarım daire duvarla çevrili Hatîm (Hicr-i İsmail), Hacerü’l-Esved ile kapı arasındaki Multezem ve güney köşesindeki Rükn-i Yemânî. Zemzem kuyusu da Mescid-i Haram içindedir.