Umre Nedir? Tanımı, Hükmü, Farzları ve Vacipleri
Son güncelleme:
Kısa cevap
Umre, mikatta ihrama girip Kâbe’yi tavaf etmek, Safa ile Merve arasında sa’y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmakla yerine getirilen ibadettir. Hanefî mezhebinde ömürde bir kez yapılması sünnet-i müekkededir; Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde tercih edilen görüşe göre farzdır. Hanefî mezhebine göre umrenin farzı ihram (şart) ve tavaftır (rükün); sa’y ve tıraş vaciptir. Umre yılın her günü yapılabilir; yalnız Arefe günü ile Kurban Bayramı’nın dört günü Hanefî mezhebine göre tahrîmen mekruhtur.
Özet bilgiler
- Sözlük anlamı
- Ziyaret etmek
- Hükmü (Hanefî)
- Ömürde bir kez sünnet-i müekkede
- Hükmü (Şâfiî, Hanbelî)
- Tercih edilen görüşe göre farz
- Farzları (Hanefî)
- İhram (şart) ve tavaf (rükün)
- Vacipleri (Hanefî)
- Sa’y ve tıraş
- Zamanı
- Yılın her günü
- Mekruh günler (Hanefî)
- Arefe günü ve Kurban Bayramı’nın dört günü
- Menasik süresi
- Birkaç saat
“Haccı da, umreyi de Allah için tamamlayın.”
Umrenin Kur’an’da hac ile birlikte anıldığı temel ayettir. Ayet, başlanan hac ve umrenin usulüne uygun biçimde tamamlanmasını emreder.
“Umre, diğer umreye kadar (arada işlenen küçük günahlara) kefarettir. Mebrûr haccın karşılığı ise cennetten başkası değildir.”
Hadis umrenin faziletini bildirir ve iki umre arasına belirli bir süre sınırı koymaz.
Umre ne demek?
Umre kelimesi Arapçada "ziyaret etmek" anlamına gelir. Dinî terim olarak, belirli bir zamana bağlı olmaksızın ihrama girerek Kâbe’yi tavaf etmek, Safa ile Merve arasında sa’y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmakla yerine getirilen ibadeti ifade eder.
Umre, hac gibi Kâbe merkezli bir ibadettir; ancak haccın aksine belirli günlere bağlı değildir ve Arafat vakfesi, Müzdelife, Mina ve şeytan taşlama gibi menasik içermez. Bu yüzden halk arasında "küçük hac" olarak da anılır.
Umre menasikinin kendisi birkaç saat içinde tamamlanır. Umre programlarının birkaç gün sürmesinin sebebi ibadetin kendisi değil, Mekke ve Medine’de geçirilen zamandır.
Medine ziyareti umrenin bir parçası değildir. Ancak Mescid-i Nebevî’yi ziyaret etmek ayrı bir fazilet taşıdığı için umre programlarının büyük çoğunluğu Medine’yi de kapsar. Bu sebeple umre programı ile umre ibadeti arasındaki farkı bilmek, program seçerken de işinizi kolaylaştırır.
Umrenin hükmü nedir?
Umrenin hükmü konusunda mezhepler arasında farklı görüşler bulunur. Bu fark, umreye bakışı değil, ibadetin yükümlülük derecesini ilgilendirir.
Hanefî mezhebinde çoğunluğun görüşüne göre umre, gücü yeten Müslüman için ömürde bir kez yapılması sünnet-i müekkede olan bir ibadettir. Hanefî âlimlerden bazıları ise vacip olduğunu söylemiştir. Mâlikî mezhebi de umreyi sünnet-i müekkede kabul eder.
Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde tercih edilen görüşe göre umre, hac gibi ömürde bir kez farzdır.
Türkiye’de Diyanet İşleri Başkanlığı’nın esas aldığı Hanefî çizgide umre sünnet-i müekkededir. Hac ise şartlarını taşıyan Müslümana ömürde bir kez farzdır ve umre yapmakla bu yükümlülük düşmez.
| Mezhep | Umrenin hükmü |
|---|---|
| Hanefî | Çoğunluğa göre sünnet-i müekkede (bazılarına göre vacip) |
| Mâlikî | Sünnet-i müekkede |
| Şâfiî | Tercih edilen görüşe göre farz |
| Hanbelî | Tercih edilen görüşe göre farz |
Umrenin farzları ve vacipleri
Hanefî mezhebine göre umrenin farzı ikidir: ihram ve tavaf. İhram umrenin şartı, tavaf ise rüknüdür. Tavafın yedi şavtından dördü farz, kalan üçü vaciptir.
Umrenin vacipleri ise Safa ile Merve arasında sa’y yapmak ve tıraş olup ihramdan çıkmaktır. Tavafın sa’yden önce yapılması da gözetilir.
Diğer üç mezhepte ihram, tavaf ve sa’y umrenin rükünleri arasında sayılır. Hanefî mezhebinde ise sa’y rükün değil vaciptir.
- İhram — şart: Mikatta niyet edip telbiye getirerek ihrama girilir.
- Tavaf — rükün: Kâbe’nin etrafında yedi şavt dönülür; abdestli olmak gerekir.
- Sa’y — vacip: Safa’dan başlanıp Merve’de bitirilen yedi şavttır.
- Tıraş — vacip: Erkekler başın en az dörtte birini tıraş eder veya kısaltır; kadınlar saçlarının ucundan kısaltır.
“Şüphesiz, Safa ile Merve Allah’ın (dininin) nişanelerindendir. Onun için her kim hac ve umre niyetiyle Kâ’be’yi ziyaret eder ve onları da tavaf ederse bunda bir günah yoktur.”
Sa’y ibadetinin Kur’an’daki dayanağıdır. Ayette hac ve umre birlikte anılır.
Umre nasıl yapılır? Kısaca dört aşama
Umre, belirli bir sıra içinde yapılan dört aşamadan oluşur. Her aşamanın ayrıntısı ayrı rehberlerimizde anlatılmıştır; burada yalnız genel çerçeve verilmiştir.
Mikatta ihrama girmek
Mikat sınırına gelmeden ihram hazırlığı yapılır; erkekler ihram örtülerini giyer. Umreye niyet edilip telbiye getirilerek ihrama girilir ve bu andan itibaren ihram yasakları başlar.
Kâbe’yi tavaf etmek
Mekke’ye varıldıktan sonra abdestli olarak Hacerülesved hizasından başlanır ve Kâbe sol tarafta kalacak şekilde yedi şavt tavaf edilir. Ardından iki rekât tavaf namazı kılınır.
Safa ile Merve arasında sa’y yapmak
Safa’dan başlanır, Merve’de bitirilir; toplam yedi şavt yapılır. Sa’yde abdestli olmak şart değil, müstehaptır.
Tıraş olup ihramdan çıkmak
Erkekler saçlarını tıraş eder veya kısaltır, kadınlar saçlarının ucundan kısaltır. Tıraşla birlikte ihram yasakları sona erer ve umre tamamlanır.
Umre ne zaman yapılır?
Umre belirli bir zamana bağlı değildir; yılın her günü yapılabilir. Bir yılda birden fazla umre yapmak da mümkündür.
Hanefî mezhebine göre Arefe günü sabahından Kurban Bayramı’nın dördüncü günü güneş batıncaya kadar geçen sürede umre yapmak tahrîmen mekruhtur. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın görüşü de bu yöndedir; gerekçesi, bu günlerin hac menasikinin yapıldığı günler olmasıdır.
Şâfiî, Mâlikî ve Hanbelî mezheplerine göre hacca niyetli olmayanlar bu günlerde de umre yapabilir; hacca niyetli olanlar için bu mezheplerde ayrıca kısıtlamalar bulunur.
Fazilet bakımından Ramazan ayında yapılan umre ayrıca teşvik edilmiştir. Ancak bu fazilet, umrenin farz olan haccın yerine geçtiği anlamına gelmez.
“Ramazanda yapılan umre, hacca denktir.”
Hadis, Ramazan umresinin faziletini bildirir. Farz olan hac yükümlülüğü ise ayrıca yerine getirilmelidir.
Umreyi kimler yapabilir?
Umre, Müslüman olan ve ihrama girip menasiki yerine getirebilecek herkesin yapabileceği bir ibadettir. Dinî açıdan bir yaş sınırı yoktur.
Hükmün muhatabı, büluğ çağına ermiş, akıl sağlığı yerinde ve maddi-bedenî imkânı bulunan Müslümandır. Büluğ çağına ermemiş çocukların yaptığı umre de geçerlidir; ancak nafile sayılır.
Yaşlı, hasta veya yürüme güçlüğü olanlar tavaf ve sa’yi tekerlekli sandalyeyle yapabilir. İhtiyaçlarını seyahat öncesinde acenteye bildirmeleri yerinde çözüm aramaktan çok daha rahattır.
Âdet gören kadın, tavaf dışındaki menasiki yerine getirebilir; tavafı ise temizlendikten sonra yapar. Ayrıntılar için kadınlara özel rehberimize bakabilirsiniz.
Umrenin hacdan farkı kısaca
Hac, şartlarını taşıyan Müslümana ömürde bir kez farzdır ve Zilhicce ayının belirli günlerinde eda edilir. Umre ise Hanefî mezhebinde sünnet-i müekkededir ve yılın her günü yapılabilir.
Hacda Arafat vakfesi, Müzdelife vakfesi, şeytan taşlama ve temettu ile kıran haccında kurban gibi menasik bulunur. Umre ise ihram, tavaf, sa’y ve tıraştan ibarettir.
İki ibadette ihrama girilecek mikat yerleri aynıdır. Mekke’de bulunanlar umre için Harem sınırının dışına, Hil bölgesine çıkarak ihrama girer.
Sıkça sorulan sorular
Umre farz mı, sünnet mi?
Hanefî mezhebinde ömürde bir kez yapılması sünnet-i müekkededir. Mâlikî mezhebi de sünnet-i müekkede kabul eder; Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinde tercih edilen görüşe göre farzdır.
Umrenin farzları nelerdir?
Hanefî mezhebine göre umrenin farzı ikidir: ihram (şart) ve tavaf (rükün). Sa’y ve tıraş ise vaciptir.
Umre hangi günlerde yapılamaz?
Hanefî mezhebine göre Arefe günü sabahından Kurban Bayramı’nın dördüncü günü güneş batıncaya kadar umre yapmak tahrîmen mekruhtur. Bu günlerin dışında umre yılın her günü yapılabilir.
Umre yapan kişinin hac borcu düşer mi?
Hayır. Hac, şartlarını taşıyan Müslümana ömürde bir kez farzdır. Umre ne kadar faziletli olursa olsun haccın yerine geçmez.
Bir yılda birden fazla umre yapılabilir mi?
Evet. Umre belirli bir zamana bağlı değildir ve mekruh günler dışında tekrar yapılabilir. Hadiste iki umre arasına belirli bir süre sınırı konulmamıştır.
Umre ne kadar sürer?
Umre menasiki, kalabalığa bağlı olarak birkaç saat içinde tamamlanır. Umre programlarının süresini ise Mekke ve Medine’de geçirilen gün sayısı belirler.
Umreye nasıl niyet edilir?
Mikatta umreye kalple niyet edilir ve telbiye getirilir; niyetin dille söylenmesi müstehaptır. Niyet ve telbiye ile ihrama girilmiş olur.
Umrede abdest şart mı?
Tavafta abdestli olmak gerekir. Sa’yde ise abdest şart değildir, ancak müstehaptır.
Umreye neden "küçük hac" denir?
Umre de hac gibi ihramla başlar ve tavaf, sa’y ve tıraş içerir. Ancak Arafat vakfesi, Müzdelife ve şeytan taşlama gibi menasik bulunmadığı ve belirli günlere bağlı olmadığı için halk arasında küçük hac olarak anılır.
Çocuğun yaptığı umre geçerli mi?
Evet, geçerlidir; ancak büluğ çağından önce yapılan umre nafile sayılır.
Kaynaklar
İlgili turlar
Programları ve fiyatları inceleyin
Kalkış tarihlerine ve oda tipine göre güncel fiyatlar tur sayfalarında yer alır.